Amerika Türk Kadınlar Birliği (ATKB), Türk Amerikan Dernekleri Birliği (ATAA) ve Türk Amerikan Güçlendirme Topluluğu (ETAC-USA) tarafından, Birleşmiş Milletlerle ilişkili kuruluşların desteğiyle hazırlanan program, “Dil Kültürün Taşıyıcısıdır” temasıyla gerçekleştirildi.
Türk Dilleri BM Çatısı Altında Görünürlük Kazandı
Akademisyenlerden diplomatlara, gençlerden kültürel performans sanatçılarına kadar geniş bir katılımcı kitlesini buluşturan programın açılış konuşmasını ATKB Başkanı Berna Gürdal yaptı.
Gürdal konuşmasında, Türk dillerinin tarihsel bağlarının altını çizerek şu ifadeleri kullandı:
“Dil; kimliğimizi, hafızamızı ve değerlerimizin gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlayan en güçlü unsurdur. Türkçe, Azerbaycan Türkçesi, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Türkmence… Hepsi aynı köklü dil ailesinin üyeleridir. Bugün bu büyük mirası BM çatısı altında görünür kılmaktan gurur duyuyoruz.”
Gürdal, Türkiye’nin New York Başkonsolosluğu’na ve BM Daimî Temsilciliği’ne ev sahipliğinden dolayı teşekkür etti.
“15 Aralık Tarihi Bir Adım”
ATAA Başkanı Alev Wieland, UNESCO’nun 15 Aralık’ı Dünya Türk Dili Ailesi Günü ilan etmesinin, Türk dünyasına uluslararası görünürlük kazandırdığını belirterek şu açıklamayı yaptı:
“UNESCO’nun 43. Genel Konferansı’nda alınan bu karar, ortak kültürümüze verilen tarihi bir değerdir. Ayrıca 15 Aralık, Thomsen’ın Orhun Yazıtları’nı çözdüğünü ilan ettiği gün olması açısından da anlam taşımaktadır.”
Wieland, ATAA’nın 1979’dan bu yana ABD’de Türk kültürünü tanıtma çalışmalarını sürdürdüğünü hatırlattı.
Büyükelçi Ahmet Yıldız: “Türk Dili Ortak Bir Medeniyet Oluşturur”
Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, Türk dilinin geniş bir coğrafyada ortak hafıza ve medeniyet bilinci oluşturduğunu vurguladı:
“Türk dili ailesi, geniş bir coğrafyada ortak medeniyet bilinci oluşturan güçlü bir kültürel mirastır. 15 Aralık, Orhun Yazıtlarının çözümlenmesini simgeleyen tarihi bir gündür. UNESCO kararıyla bu miras artık uluslararası düzeyde görünür durumdadır.”
Yıldız ayrıca, Türk Devletleri Teşkilatı ile BM arasındaki ilişkilerin güçlendirileceğini belirtti.
“Türkçe Binlerce Yılın Sesidir”
New York Başkonsolosu Muhittin Ahmet Yazal, Türkçenin köklü geçmişine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:
“Türkçe, Orhun Yazıtları’ndan da önceye uzanan kadim bir tarihin taşıyıcısıdır. Türkler bulundukları coğrafyalara dilleriyle katkı sunmuştur. Modern dünya dilleri arasında atalarıyla binlerce yıl önce karşılaşsa anlaşabilecek nadir dillerden biridir.”
UNESCO Süreci Anlatıldı
UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Öcal Oğuz, video sunumunda Dünya Türk Dili Ailesi Günü’nün ilan edilme sürecini aktararak, bu özel günün 194 ülkenin oyuyla UNESCO takvimine dahil edildiğini belirtti.
Akademik Sunumlar ve Kültürel Performanslar Büyük İlgi Gördü
Etkinlik boyunca Türk dillerinin yapısı, tarihsel gelişimi ve kültürel zenginliği üzerine akademik sunumlar gerçekleştirildi:
Dr. Feride Hatiboğlu (University of Pennsylvania): Türk dillerinin eklemeli yapısı, ünlü uyumu ve ortak alfabe çalışmaları.
Prof. Dr. Gregory Key (Binghamton University): Türkçe pop müziğinde dilin belirleyici rolü, Ajda Pekkan ve Sezen Aksu örnekleriyle.
Ceyda Güllü ve Berke Genç: Dijital çağda gençlerin dil tercihleri ve Türkçenin bilinçli kullanımı.
Program kültürel renkleriyle de dikkat çekti. Özbek şair Abdülhamid Süleyman Çolpan’ın şiirleri okundu; Kırım Tatarlarından Karaçay-Kafkas topluluklarına kadar birçok grup sahne aldı. Kazak sanatçı Gulzar Gabman’ın müzik performansı, geceye damgasını vurdu.
Türk müzik aletlerini tanıtan Dr. Afşar Barlas, kopuzdan neye uzanan zengin ses tarihini dinleyicilere aktardı.
Etkinliğe özel olarak ATAA New York–New Jersey Başkan Yardımcısı Pervin Karamete’nin el açması baklavası, konuklardan büyük övgü aldı.
Türk Dilleri İçin Küresel Farkındalık
Program, Türk dillerinin yalnızca iletişim aracı değil; kültürel kimliğin, tarihsel hafızanın ve ortak mirasın en güçlü taşıyıcısı olduğunu uluslararası topluma bir kez daha hatırlattı.
Etkinlik, konuşmacılara plaket ve teşekkür sertifikalarının sunulmasıyla sona erdi. Türk Dili Ailesi Günü’nün ilerleyen yıllarda daha geniş kitlelere ulaşması temenni edildi.