Ekonomist ve sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, bu kritik soruyu hem teknik hem de toplumsal boyutlarıyla ele aldı. Erdursun’un Dünya Gazetesi'nde yayımlanan değerlendirmesine göre, asgari ücrete yapılacak zam enflasyon üzerinde bir etki yaratabilir, ancak bu etki beklenenden çok daha sınırlı.
Merkez Bankası Verilerine Göre: %30 Zam, 1,5 Puanlık EtkiTürkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın geçmiş enflasyon raporlarına göre, %30’luk bir asgari ücret artışı enflasyonu yaklaşık 1,5 puan artırabilir. Bu oran, etki aralığı olarak %1,5 ile %3 arasında hesaplanıyor. Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Bu etki dolaylıdır. Çünkü tüketici fiyat endeksinde (TÜFE) doğrudan "ücret" kalemi yer almıyor.
Zamların Enflasyona Etki MekanizmasıErdursun, asgari ücret artışlarının enflasyona olan etkisini üç temel başlıkta topluyor:
Maliyet Enflasyonu (Cost-Push): İşverenler artan iş gücü maliyetini ürün fiyatlarına yansıtabilir. Bu özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde daha yaygın.
Talep Enflasyonu (Demand-Pull): Geliri artan çalışanların daha fazla harcama yapması, iç talebi artırarak enflasyonu tetikleyebilir.
Psikolojik Etki: Beklentiler bozulduğunda, piyasada "zam gelmeden zam yap" eğilimi yaygınlaşabilir.
Türkiye'de 7,1 Milyon Asgari Ücretli VarTürkiye’de yaklaşık 7,1 milyon kişi asgari ücretle çalışıyor, bu da toplam ücretli çalışanların yaklaşık %45’ine denk geliyor. Dolayısıyla asgari ücrette yapılacak bir artış, yalnızca ekonomik değil, toplumsal açıdan da derin etkiler yaratıyor.
Zam Olmazsa Ne Olur?Asgari ücrete ara zam yapılmadığı senaryoda ise alım gücü hızla eriyor. Bu durum, talep daralmasına, bazı sektörlerde durgunluğa ve işten çıkarmalara kadar varabilecek sonuçlar doğurabiliyor.
Erdursun, konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
"Evet, asgari ücret artışı enflasyonu artırabilir; ancak bu etki abartıldığı kadar büyük değildir. Artış oranı, zamanlaması, para politikası ve genel ekonomik koşullara göre değişir. Sadece ücret politikasıyla değil, para politikası, bütçe disiplini ve üretim stratejileriyle birlikte ele alınması gereken çok boyutlu bir konudur."
Zam Kaçınılmaz, Etki Yönetilebilir2025 yılı için hedeflenen %24–29 bandındaki enflasyon, yılbaşında yapılan %30’luk zamla şimdilik karşılanmış görünse de, asgari ücretin alım gücündeki erime, kamuoyunda ara zam beklentisini canlı tutuyor.
Uzmanlara göre, asgari ücrete temmuzda yapılacak bir artış, ekonomi yönetiminin doğru adımlarıyla desteklenirse enflasyona sınırlı bir etki yapar. Aksi halde, halkın alım gücü erir, iç talep daralır, işsizlik artabilir.
Kaynak: Halk TV / Dünya Gazetesi