Manisalı ziraat mühendisi Şenol Özkaya, bu yıl zeytin üretiminde yaşanan yüksek rekoltenin üretici için ekonomik bir fırsata dönüştürülmesi gerektiğini belirterek yetkililere ve vatandaşlara önemli çağrılarda bulundu. Türkiye'nin yaklaşık 500 bin tonluk zeytin rekoltesini değerlendirebilmesi için iç tüketimin artırılmasını isteyen Özkaya, TMO'nun zeytinyağı alımı yapmasını ve Manisa'ya 5-6 lisanslı depo kurulmasını önerdi.
Manisalı çiftçilerin sorunlarını ve çözüm önerilerini sık sık gündeme taşıyan ziraat mühendisi Şenol Özkaya, bu yıl zeytin üretiminde yaşanan 2-3 katlık artışın sektörde yeni bir planlamayı zorunlu hale getirdiğini söyledi. Geçmiş yıllarda verilen fidan destekleriyle dikilen zeytin ağaçlarının verime geçmesi, uygun iklim koşulları ve yağışların etkisiyle üretimde önemli artış yaşandığını belirten Özkaya, bolluğun üretici açısından mağduriyete dönüşmemesi gerektiğini vurguladı.
“Zeytin ve zeytinyağı sağlıktır”
Zeytin ve zeytinyağının yalnızca ekonomik bir ürün olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Özkaya, üretimin arttığı dönemlerde iç piyasadaki tüketimin de aynı doğrultuda geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Vatandaşların zeytinyağına daha uygun fiyatlarla ulaşmasının sağlanmasını isteyen Özkaya, ürünün sofralarda daha fazla yer almasının kalıcı bir tüketim alışkanlığına dönüştürülmesi gerektiğini belirtti.
Özkaya, “Zeytin ve zeytinyağı sağlıktır. Bolluk berekettir ama bu bolluğu kontrol etmek gerekir. Zeytinin çok olması, zeytini ve zeytinyağını değersiz kılamaz” ifadelerini kullandı.
Yağlık zeytin fiyatları üreticiyi zorluyor
Bu yıl özellikle yağlık zeytin ve Uslu cinsi zeytinlerde fiyatların ciddi oranda gerilediğine dikkat çeken Özkaya, üreticinin elde ettiği gelirin hasat maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldığını dile getirdi.
Özkaya'nın aktardığı bilgilere göre yağlık zeytin kilogram başına yaklaşık 10 TL, Uslu cinsi zeytin ise 15 TL seviyelerinde alıcı buluyor. Bu fiyatların toplama işçiliğini dahi karşılamadığını belirten Özkaya, üreticinin ürününü dalında bırakmak ya da kendi imkânlarıyla hasat ederek zeytinyağına dönüştürmek arasında tercih yapmak zorunda kaldığını ifade etti.
500 bin tonluk rekoltenin 400 bin tonu iç piyasada tüketilmeli
Zeytinyağında çözümün yalnızca ihracata bağlanmasının doğru olmadığını savunan Özkaya, bu yıl İspanya'da da üretimin yüksek olmasının Türkiye'nin ihracat imkânlarını etkilediğini söyledi.
Zeytinyağı ihracatında yaklaşık 100 bin tonluk bir fırsat bulunduğunu belirten Özkaya, tahmini 500 bin tonluk rekoltenin 300-400 bin tonluk bölümünün Türkiye'de tüketilmesi gerektiğini kaydetti.
Özkaya, bu miktarın kişi başına yıllık ortalama 5 litre tüketime karşılık geldiğini belirterek bunun ulaşılabilir bir hedef olduğunu ifade etti.
TMO zeytinyağı alımı yapmalı
Üreticinin ürününü düşük fiyatlarla elden çıkarmak zorunda kalmaması için devlet desteğinin önemine değinen Özkaya, Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) zeytinyağında da alım yapmasını istedi.
Sultaniye kuru üzümde uygulanan alım modelinin zeytinyağı için de hayata geçirilmesini öneren Özkaya, çiftçilere faizsiz kredi verilmesi veya mevcut borçlarının bir yıl faizsiz ertelenmesi çağrısında bulundu.
Özkaya, gerçek anlamda çiftçilik yapan üreticilerin mali tabloları değerlendirilerek sağlanacak finansman desteğinin, ürünün uygun koşullarda depolanmasına ve değerinde satılmasına katkı sağlayacağını belirtti.
Manisa'ya 5-6 lisanslı depo kurulması çağrısı
Manisa'nın zeytin ve zeytinyağı üretimindeki önemine dikkat çeken Özkaya, kentte lisanslı depoculuk sisteminin yeterince yaygın olmadığını söyledi.
Özellikle il merkezi ve birçok ilçede lisanslı depo eksikliği bulunduğunu belirten Özkaya, Manisa'ya acilen 5-6 lisanslı depo kazandırılması gerektiğini dile getirdi.
Lisanslı depoların üreticiye ürününü hemen satmak zorunda kalmadan muhafaza etme ve uygun zamanda pazarlama imkânı sunacağını ifade eden Özkaya, şöyle konuştu:
“Özellikle Manisa için olmazsa olmaz 5-6 tane acilen lisanslı depo yapılmalıdır. Bu lisanslı depolar sayesinde tarımın başkenti olur, üreticinin yüzü güler, malını değerinde satar. Ama ne yazık ki il merkezi başta olmak üzere çoğu ilçede lisanslı depoculuk maalesef yoktur. Bu Manisa'nın ayıbıdır.”
Zeytinyağı tüketimi için 81 ilde tanıtım yapılmalı
Özkaya, iç tüketimin artırılması için yalnızca fiyat politikalarının yeterli olmayacağını, toplumda zeytinyağı bilincinin de geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Kamu kurumları, üniversiteler, eğitim kurumları ve yerel yönetimlerin ortak çalışmalar yürütmesini isteyen Özkaya, 81 ilde meydanlarda ve alışveriş merkezlerinde zeytinyağı tanıtım etkinlikleri düzenlenmesini önerdi.
Kamu spotlarıyla zeytinyağının sağlık açısından öneminin anlatılmasını isteyen Özkaya, lokantalarda hazırlanan zeytinyağlı yemeklerde de gerçekten zeytinyağı kullanılmasının önemine dikkat çekti.
Özellikle Doğu ve Karadeniz bölgelerinde farklı sıvı yağların zeytinyağı olarak adlandırılabildiğini belirten Özkaya, tüketicilerin gerçek zeytinyağını tanıması için bilinçlendirme çalışmalarına ihtiyaç olduğunu ifade etti.
Zeytinyağı işletmelerine ve ihracatçılara destek isteniyor
Zeytinyağı sektörünün güçlenmesi için üreticilerin yanı sıra sıkım işletmelerinin ve ihracatçı firmaların da desteklenmesi gerektiğini belirten Özkaya, işletmelerin depolama kapasitelerinin artırılmasını istedi.
İhracat yapan firmalara faizsiz finansman desteği sağlanmasını ve ihtiyaç duyulan depolama ekipmanlarının uzun vadeli desteklerle temin edilmesini öneren Özkaya, böylece Türkiye'nin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünün korunabileceğini kaydetti.
“Çiftçi Hekimliği” modeli önerisi
Şenol Özkaya, açıklamalarında yalnızca zeytin ve zeytinyağı sektörüne değil, tarım ve hayvancılığın genel sorunlarına da değindi.
Çiftçilerin ne üretecekleri, dünya piyasalarındaki gelişmeleri nasıl takip edecekleri ve ürünlerini nasıl pazarlayacakları konusunda yeterli desteği alamadıklarını belirten Özkaya, üreticilere rehberlik edecek yeni bir sistem kurulmasını istedi.
Bu kapsamda “Çiftçi Hekimliği” modelinin hayata geçirilmesini öneren Özkaya, çiftçilerin bilgiye erişim, üretim planlaması ve pazarlama alanlarında uzman desteği alması gerektiğini vurguladı.
Özkaya'nın çağrısının temelinde ise üreticinin emeğinin karşılığını alabildiği, tüketicinin kaliteli zeytinyağına uygun fiyatlarla ulaşabildiği ve Manisa'nın tarımsal potansiyelinin daha güçlü değerlendirildiği bir sektör yapısının oluşturulması bulunuyor.