TCMB Raporu: Türkiye Ekonomisi 2025’in Son Çeyreğinde Net Borç Alan Konuma Geçti

Veriler, Türkiye ekonomisinin net finansal pozisyon açığını sürdürdüğünü gösterirken, açığın milli gelire oranında ise dikkat çekici bir gerileme yaşandı. TCMB verilerine göre net finansal pozisyon açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYİH) oranı, bir önceki çeyreğe göre 1,7 puan düşerek yüzde 19,1’e indi.

Raporda öne çıkan en dikkat çekici gelişmelerden biri ise ekonominin net borç veren konumundan net borç alan konuma geçmesi oldu. Bir önceki çeyrekte GSYİH’nin yüzde 1’i oranında net borç veren konumda bulunan toplam ekonomi, 2025’in son çeyreğinde GSYİH’nin yüzde 3,4’ü oranında net borç alan bir yapıya dönüştü.

Uzmanlara göre bu değişim, ekonomide finansman ihtiyacının arttığına ve özellikle kamu ile reel sektör tarafındaki borçlanma eğiliminin güçlendiğine işaret ediyor.

Sektörel bilançolar incelendiğinde, hanehalkı ile dünyanın geri kalanının Türkiye’deki diğer sektörlere karşı alacaklı pozisyonda olduğu görüldü. Buna karşın finansal olmayan kuruluşlar ile genel yönetim kesimi borçlu yapısını korudu.

Raporda, hanehalkının finansal varlıklarında en büyük payın yüzde 54 ile para ve mevduat kalemlerinden oluştuğu belirtildi. Bu durum, vatandaşların tasarruf tercihlerinde güvenli ve likit araçlara yönelmeyi sürdürdüğünü ortaya koydu.

Hanehalkı yükümlülüklerinin ise büyük ölçüde kredilerden oluştuğu kaydedildi. Özellikle tüketici kredileri ve konut finansmanının borç yapısında belirleyici olduğu değerlendirildi.

Finansal olmayan kuruluşların bilançolarında ise hisse senedi ve özkaynak kalemlerinin öne çıktığı görüldü. Söz konusu kalemlerin, finansal varlıkların yüzde 51’ini, yükümlülüklerin ise yüzde 48’ini oluşturduğu açıklandı.

TCMB değerlendirmesinde, şirketlerin finansman yapısında özkaynak kullanımının halen güçlü bir ağırlığa sahip olduğu vurgulandı.

Merkez Bankası raporunda ayrıca Türkiye’nin toplam borçluluk oranının uluslararası karşılaştırmalarda düşük seviyelerde kalmayı sürdürdüğü ifade edildi. Kredi ve borçlanma senetlerinden oluşan toplam borcun GSYİH’ye oranı, 2025’in dördüncü çeyreğinde yüzde 93 olarak gerçekleşti.

Bu oran, bir önceki çeyreğe göre sınırlı bir gerilemeye işaret ederken, Türkiye’nin borçluluk seviyesinin gelişmiş ve gelişmekte olan birçok ülkeye kıyasla daha düşük kaldığı değerlendirildi.