Türk somonu, Türkiye’nin su ürünleri ihracatında giderek daha fazla pay almaya başladı. 2019 yılında su ürünleri ihracatının yüzde 2,8’ini oluşturan Türk somonu, 2026 yılının ocak-eylül döneminde bu payı yüzde 24’e çıkardı. İhracat gelirlerindeki artış, ürünün uluslararası pazarlardaki önemini de artırdı.
Türk somonunun mevcut durumu ve gelecekteki ihracat hedefleri, Türkiye İhracatçılar Meclisi’nde düzenlenen Türk Somonu Çalıştayı’nda ele alındı. Kamu kurumları, ihracatçı birlikleri ve sektör temsilcilerinin katıldığı toplantıda, küresel pazarlarda daha güçlü bir konuma ulaşmak için atılması gereken adımlar değerlendirildi.
9 ayda 431 milyon dolarlık ihracatTürkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, Türk somonunun 40 ülkeye ihraç edildiğini belirterek sektörün ulaştığı büyüklüğe ilişkin verileri paylaştı.
Kızıltan’ın açıklamasına göre Türkiye, 2026 yılının ilk dokuz ayında toplam 1 milyar 810 milyon dolarlık su ürünleri ihracatı gerçekleştirdi. Bu tutarın 431 milyon dolarlık bölümünü Türk somonu oluşturdu.
Dünya genelinde somon ihracatının 39 milyar doları aşan bir hacme ulaştığını aktaran Kızıltan, 2025 yılı sonu itibarıyla Türkiye’nin dünya somon ihracatından aldığı payın yüzde 1,7’ye yükseldiğini ifade etti. Türkiye, 2021 yılında yüzde 0,8 seviyesinde olan payını artırarak dünya sıralamasında 11’inci sıraya yerleşti.
Norveç 12,5 milyar dolarlık ihracatla ilk sırada bulunurken Şili 6,4 milyar dolar, İsveç ise 4,8 milyar dolarlık ihracatla öne çıkan ülkeler arasında yer aldı. Türkiye ise son yıllardaki gelişimiyle Çin, Fransa, Almanya, Litvanya, Rusya Federasyonu ve Avustralya gibi ülkeleri geride bıraktı.
İhracat 6 yılda 29 milyon dolardan 520 milyon dolara çıktıTürk somonunun ihracat performansı, yıllar içerisindeki büyüme rakamlarına da yansıdı.
2019 yılında 29 milyon dolar olan Türk somonu ihracatı, 2020’de 56,8 milyon dolara, 2021’de 131 milyon dolara ulaştı. 2022 yılında 363,1 milyon dolara yükselen ihracat, 2023’te 396 milyon dolar, 2024’te 458,5 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.
2025 yılında 520 milyon dolara ulaşan Türk somonu ihracatı, böylece tarihinin en yüksek seviyesini gördü.
Norveç modeliyle küresel tanıtım hedefiTürk somonunun dünya pazarlarındaki bilinirliğini artırmak isteyen sektör temsilcileri, Norveç’in tanıtım ve pazarlama çalışmalarını örnek almayı planlıyor.
Sinan Kızıltan, Norveç Deniz Ürünleri Konseyi’nin ihracatçıların katkılarıyla yürüttüğü ortak tanıtım faaliyetlerinin, ülkenin küresel pazardaki konumuna önemli katkı sağladığını belirtti. Norveç’in uluslararası reklam kampanyalarının yanı sıra ünlü isimler, tanınmış şefler, beslenme uzmanları ve sosyal medya içerik üreticileriyle çalıştığını aktaran Kızıltan, benzer bir modelin Türk somonu için de uygulanabileceğini dile getirdi.
Kızıltan, etkili bir uluslararası tanıtım programıyla Türkiye’nin dünyanın en fazla somon ihraç eden ilk üç ülkesi arasına girme potansiyeline sahip olduğunu ifade etti.
“Bugünkü seviye daha büyük potansiyelin başlangıcı”Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Dr. Mehmet Ali Kılıçkaya da Türk somonunun uluslararası pazarlarda giderek artan talebiyle önemli bir gelişim potansiyeli ortaya koyduğunu belirtti.
Özellikle Rusya ve Vietnam gibi pazarlarda talebin artmasının sektöre yeni fırsatlar sunduğuna işaret eden Kılıçkaya, Türk somonunun bugün ulaştığı seviyenin nihai bir sonuç olarak değil, daha büyük ihracat hedeflerinin başlangıcı olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Pazar çeşitliliği, kalite ve markalaşma öne çıkıyorTarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz ise ihracatta sürdürülebilir büyüme için pazar çeşitliliğinin artırılması gerektiğine dikkat çekti.
Türkyılmaz, ihracatın belirli ülke ve pazarlarda yoğunlaşmasının yeni pazarlara açılmayı önemli hâle getirdiğini belirterek ürün çeşitliliğinin geliştirilmesi, birim ihracat değerinin yükseltilmesi ve uluslararası standartların güçlendirilmesinin önemini vurguladı.
Türk somonunun biyolojik olarak gökkuşağı alabalığı olduğunu hatırlatan Türkyılmaz, Türkiye’de geliştirilen üretim modeli ve ürünün ticari kimliği sayesinde uluslararası pazarlarda kendine özgü bir konum kazandığını ifade etti. Ürün sınıflandırması, kalite kriterleri, hasat ve işleme süreçleri, izlenebilirlik ve pazarlama uygulamalarında ortak standartların oluşturulmasının sektörün geleceği açısından önem taşıdığını belirtti.
Türk Somonu Çalıştayı’nda, Türkiye’nin somon ihracatında daha yüksek hedeflere ulaşabilmesi için kamu kurumları, ihracatçı birlikleri ve sektör kuruluşları arasında iş birliğinin geliştirilmesi konusunda değerlendirmeler yapıldı.
Türkiye, artan üretim ve ihracat kapasitesini uluslararası tanıtım, kalite standartları ve yeni pazarlarla destekleyerek dünya somon ticaretindeki payını büyütmeyi hedefliyor.