12. Yargı Paketi Yasalaştı: HAGB, Miras Satışları ve Dolandırıcılık Suçlarında Yeni Dönem

Yeni düzenlemeyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) sistemi yeniden şekillendirilirken, miras kalan taşınmazların satışı, dolandırıcılık suçları, kanuni faiz oranı ve elektronik yargı uygulamalarında da dikkat çeken yeniliklere imza atıldı.

Kanunla birlikte mirasçılar arasında ortaklığın satış yoluyla giderilmesine ilişkin süreç değişti. Buna göre yalnızca mirasçılara ait taşınmazların satışında ilk açık artırma sadece mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. İlk ihalede satışın gerçekleşmemesi halinde ise ikinci artırma genel usule göre tüm katılımcılara açık yapılacak.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının ardından hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulaması yeniden düzenlendi. İki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasını gerektiren suçlarda gerekli şartların oluşması halinde HAGB kararı verilebilecek.

Sanık, beş yıl süreyle denetim altında tutulacak. Bu süre içinde kasıtlı yeni bir suç işlememesi ve yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde dava düşecek. Ayrıca HAGB kararlarına karşı istinaf, belirli şartlarda ise temyiz yolu da açıldı.

Öte yandan işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele niteliğindeki suçlarında HAGB hükümleri uygulanmayacak.

Pakette dolandırıcılık suçlarına ilişkin önemli bir değişiklik de yer aldı. Suçta kullanılan banka hesabı, IBAN veya ödeme aracını maddi menfaat karşılığında kullandırarak suça iştirak eden kişiler için cezada indirim imkânı getirildi. Bu kapsamda verilecek ceza yarı oranına kadar indirilebilecek.

Yeni düzenlemeyle sözleşmede faiz oranının belirlenmediği durumlarda uygulanacak kanuni faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın reeskont faiz oranı esas alınarak hesaplanacak.

İdare ve vergi mahkemelerinde tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek davaların kapsamı da genişletildi. Parasal değeri 486 bin lirayı aşmayan birçok idari dava artık tek hâkim tarafından sonuçlandırılabilecek.

Kanunla birlikte noterlik işlemlerinde dijitalleşmenin önü daha da açıldı. Noterlik evraklarının mahkemelere elektronik ortamda gönderilebilmesi mümkün hale gelirken, birçok işlemde fiziki belge yerine elektronik onaylı örneklerin kullanılması sağlanacak.

Ayrıca duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç ayı geçemeyeceği hükme bağlanırken, elektronik ortam üzerinden duruşmalara katılıma ilişkin yeni usuller de yasaya eklendi. Belirsiz alacak davasına ilişkin mevcut düzenleme ise yürürlükten kaldırıldı.

Yasayla Adli Tıp Kurumu ihtisas kurulu başkan ve üyelerinin görev süresi dört yıl olarak belirlendi. Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim ile sınav süreçleri yeniden düzenlenirken, yalnızca hukuki değerlendirmeyle çözülebilecek konularda gereksiz yere bilirkişi incelemesine başvurulması disiplin cezası kapsamına alındı.

Genel Kurul görüşmeleri sırasında verilen önergeler doğrultusunda, para alacaklarına ilişkin ilamların icrasını düzenleyen madde ile bilgisayarlarda arama ve el koyma usulünü değiştiren düzenleme teklif metninden çıkarıldı.

Kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından bazı hükümler yürürlüğe girerken, elektronik satış sistemi ve bazı yargısal uygulamalara ilişkin düzenlemeler ise belirlenen geçiş sürelerinin tamamlanmasının ardından uygulanmaya başlanacak.

Söz konusu kanun teklifi metni ile Komisyon Raporuna ulaşmak için tıklayabilrsiniz