Seçim tarihi 14 Mayıs olunca bu senenin siyaset modası belli oldu; görünen o ki meydanlarda, televizyonlarda ve tüm internet medyasında 1950 rüzgârı esecek.
Ne oldu 1950’de?
1950’den sonra Türkiye’de ne değişti?
Bu soruların cevaplarına geçmeden peşin peşin
kamuoyundaki şu yanlış bilgiyi düzeltelim; Demokrat Parti’nin o seçimde lideri Menderes değil Celal Bayar’dı..
Celal Bayar Cumhurbaşkanı seçilince Menderes’i Başbakan olarak atadı. Böylece Adnan Menderes dönemi başladı.
Ülke yönetimi o tarihe kadar Cumhurbaşkanı ile anılırdı.
Menderes’in başbakan olmasıyla o tarihten sonra başbakanlarla ile anılmaya başladı.
İlginç bir şekilde çeşitli başbakanlar görev yapmış olmasına rağmen 1950 öncesi cumhurbaşkanlarıyla anılırken Bayar’ın Cumhurbaşkanlığı dönemi Menderes dönemi olarak tarihe geçti.
Bu yazının konusu olmamakla birlikte elbette Menderes ile anılmasının Menderes’in Türk Milleti tarafından çok sevilmesi gibi bir dizi nedeni vardır.
1950 sonrasını özel kılan neden birçok ilklerin yaşanması ve demokrasimize milli iradenin damgasını vurmasıdır.
Konuyu ele almaya bu aralar atıf yaparak paylaşılan Celal Bayar’ın o meşhur slogandan başlayalım:
YETER, SÖZ MİLLETİNDİR..!
Avuç içini göstererek “dur” işareti yapan bir el figürü ile beraber kullanılan bu slogan her şeyden önce oportünist ve dayatmacı bir slogandır.
Biliyorum bu tespitim sizi şaşırttı, niye bu ifadeyi kullandım açıklamaya çalışacağım.
Bu slogan her şeyden önce içinde bulunan şartlara karşı çıkan bir halkın düzene isyanının reaksiyoner haykırışıdır.
Kötü gidişata son vermek adına kurulmuş bir cümle olmakla beraber değişim beklentisi de taşımaktadır.
1950 öncesi şartlarından şikâyetçi bir milletin topluca duygularını en veciz şekilde ortaya koyan bu sloganın 20 yılı aşkın bir süredir ülkeyi istediği gibi yönetmiş bir iktidar tarafından kullanılması anlaşılır gibi değildir.
Bu sloganı bir AKP gibi bir iktidar partisinin kullanması gerçekten abesle iştigaldir.
Burada anlaşılmayacak bir şey söz konusu değildir; bilakis iktidara karşı üretilmiş bir slogandır.
Yeter Söz Milletindir sloganı muktedirlerin değil mağdur sıradan insanların sloganıdır.
Milletimiz topyekûn olarak bu harekete katılmıştır. Yeri gelmişken şimdi size ilginç gelecek bazı illerimizin 1950 seçim sonuçlarını vereyim...
İzmir’de DP 188 bin oy alırken CHP 137 binde kalmıştır. Tunceli’de DP 13 bin CHP 9 bin oy almıştır.
Gördüğünüz gibi çoğu seçimde CHP’nin kalesi olmuş 2 ilimizde de DP CHP’ye fark atmış.
Bu rakamlar bize, hiçbir yer bir partinin ezelden ebede kalesi olamayacağını göstermektedir.
Önemli olan milletin gönlüne girebilmektir.
Milletin gönlüne girmeden kendi lehine oyların sandığa girmesini temin etmek mümkün değildir.
Peki, bir sonraki seçimlerde ne oldu?
Millet aradığını bulabildi mi?
Yoksa hayal kırıklığı mı yaşandı?
Bir sonraki seçimde de yani 1954 seçimlerinde de Demokrat Parti kazandı hem de %58.4 ile.
Menderes liderliğindeki DP kullandığı sloganın gereğini yerine getirmişti; YETER denmişti.
DP ilk iş olarak, hemen Haziran ayında Türkçe okunan ezanı Müslüman halkın istediği eski haline geri çevirdi. İnanç ve ibadet özgürlüğüne susamış bir milletin yaşadığı sevinci tahayyül edin.
Muhafazakâr-Milliyetçi olan Türk Milletinin bir sonraki seçimde de DP’ye oy vermesi kadar doğal bir şey olamaz, değil mi?
Aynen de öyle oldu ve DP daha büyük bir seçim zaferi kazandı.
1954 sonrasını bir tarafa bırakarak günümüze, 2023 seçimlerine geri dönelim.
Millet İttifakı aynı başarıyı elde edebilir mi?
Güçlü bir iktidara karşı umut olabilmek her şeyden önce seçmeni zafere inandırabilmek ile mümkündür.
Tartışılacak yönleri olmakla birlikte demokrasi adına çok değerli olduğuna inandığımız ortak politikalar mutabakat metnini hayata geçirebilecek kadroların varlığı ne kadar önemliyse bunu bir millet hareketine çevirebilmek daha da önemlidir.
Hatta bir iki koltuk hırsına feda edilemeyecek kadar önemlidir.
5 Şubat 2023
Ahmet Orhan
Mehmet Ali Arcan 3 Yıl Önce
Şok oldum İzmir ve Tunceli’ye bak.
Yunus Şimşek 3 Yıl Önce
Çok iyi bir araştırma yazısı. Tebrik ederim. Yol gösterici
İsmaıl Eroğlu 3 Yıl Önce
Menderes demekki göreve gelir gelmez ezanı normale çevirmiş böylece gönüllere girmiş o zaman icin büyük olay
Salih Canoğlu 3 Yıl Önce
Neden Menderes i sahiplenme yarışı var anlamıyorum 70 sene önceki Türkiye şartları yok artık