AYM’nin Mali Denetim Kararları Resmî Gazete’de: 26 Parti Mercek Altında

Resmî Gazete’de yayımlanan 30 ayrı kararda, eksik belgeler, mali kayıtlardaki tutarsızlıklar ve kayıt dışı gelir-gider işlemlerine ilişkin tespitlere yer verildi. Bazı dosyalar kapsamında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.

Anayasa Mahkemesinin (AYM) siyasi partilerin mali hesaplarına yönelik denetimleri kapsamında verdiği 30 ayrı karar, 15 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Toplam 26 siyasi partiyi kapsayan kararlarda, ağırlıklı olarak 2024 yılı hesapları incelenirken bazı partilerin 2022 ve 2023 yıllarına ait mali kayıtları da değerlendirildi.

Denetimlerde, mali belgelerin eksik sunulması, gelir ve gider kayıtları arasındaki uyumsuzluklar ve hesapların mevzuata uygun biçimde belgelendirilmemesi gibi çeşitli eksiklikler tespit edildi. Mahkeme, bazı dosyalarda bu aykırılıkların mali denetimin sağlıklı yürütülmesini engellediğini belirterek ilgili hesapların kabul edilmemesine hükmetti.

Resmî Gazete’de yayımlanan karar sayısının siyasi parti sayısından fazla olmasının nedeni, bazı partilerin farklı yıllara ait hesaplarının ayrı ayrı incelenmesi oldu.

Milliyetçi Cumhuriyet Partisinin 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin mali hesapları ayrı kararlarla ele alındı. Umuda Yürüyüş Partisi ile Küresel Adalet ve Liyakat Partisinin ise 2023 ve 2024 yıllarına ait hesapları ayrı dosyalar kapsamında değerlendirildi.

Böylece AYM’nin yayımladığı 30 karar, toplam 26 siyasi partinin mali denetimini kapsadı.

AYM’nin incelemelerinde, bazı partilerin kesin hesaplarının yetkili organlar tarafından incelenip kabul edildiğini ve birleştirildiğini gösteren onaylı karar örneklerini sunmadığı belirlendi.

Bazı dosyalarda yıl sonu kasa sayım tutanakları, banka mutabakat yazıları ve il teşkilatlarının hesaplarına ilişkin belgelerin eksik olduğu kaydedildi. Ayrıca mali tablolardaki gelir ve gider kayıtları arasında uyumsuzluklar bulunduğu ve denetim için talep edilen bazı belgelerin ibraz edilmediği ifade edildi.

Mahkemenin değerlendirmelerinde, siyasi partilerin genel merkezleri ve il teşkilatlarında kira, elektrik, su, telefon ve kırtasiye gibi olağan faaliyet giderlerinin mali kayıtlarda yer almaması da ele alındı.

Bu tür giderlerin hesaplarda bulunmamasının hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığına dikkat çekilen kararlarda, kayıt dışı gelir ve gider işlemlerine ilişkin tespitlere de yer verildi.

Anayasa Mahkemesi, hesap verebilir bir kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, talep edilen bilgilerin gerektiği şekilde sunulmaması ve mali hesaplar dışında gelir-gider işlemleri gerçekleştirilmesi gibi durumları denetimi engelleyen aykırılıklar kapsamında değerlendirdi.

Siyasi Partiler Kanunu’nun 111’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca, ilgili dosyalarda tespit edilen hususlar nedeniyle yasal işlem yapılması amacıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.

Bazı dosyalarda ise istenen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde sunulmaması nedeniyle parti sorumluları hakkında işlem yapılması için konunun Ankara Valiliğine bildirilmesi kararlaştırıldı.

Kararlarda yer alan tespitler ve başlatılması istenen yasal işlemler, ilgili dosyalar bakımından değerlendirildi. Suç duyurusu kararı tek başına herhangi bir kişi hakkında kesinleşmiş bir suç veya mahkûmiyet hükmü anlamına gelmiyor.

AYM’nin Resmî Gazete’de yayımlanan kararlarında adı geçen siyasi partiler şöyle sıralandı:

Türkiye Yüzüncü Yıl Partisi

Kızılelma Partisi

Milliyetçi Cumhuriyet Partisi

Çağdaş Türkiye Partisi

Umuda Yürüyüş Partisi

Küresel Adalet ve Liyakat Partisi

As Parti

Kürdistan Komünist Partisi

İşçinin Kendi Partisi

Anadolu Cumhuriyet Partisi

Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi

Anahtar Parti

Genç Türkiye Partisi

Hak ve Adalet Partisi

Doğuş Partisi

Bağımsız Cumhuriyet Partisi

Cumhuriyetçi Aydınlık Partisi

Türkiye Emekliler ve Emekçiler Partisi

Türkiye’m Partisi

Cumhuriyet ve İstiklal Partisi

Hak ve Huzur Partisi

Adalet ve Demokrasi Partisi

Türkiye Emekliler Partisi

Sağ Parti

Anadolu Birliği Partisi

Ana Yol Partisi

AYM’nin kararlarıyla birlikte, siyasi partilerin mali hesaplarının mevzuata uygun tutulması, gelir ve giderlerin belgelendirilmesi ve denetim için talep edilen bilgi ve belgelerin eksiksiz sunulması konuları yeniden gündeme geldi.