Aylık analizlerle hazırlanan raporlar, sanayi ve tarım kaynaklı kirliliğin kritik seviyelere ulaştığını gösterirken, tehlikenin yalnızca İzmir Körfezi ile sınırlı kalmadığı; tarım ve gıda güvenliğini de doğrudan etkilediği vurgulandı.
7 NOKTADAN DÜZENLİ ÖLÇÜM
“Sağlıklı Körfez” hedefi kapsamında yürütülen çalışmalarda, İZSU koordinasyonunda, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden Prof. Dr. Yusuf Kurucu öncülüğünde Gediz’in Emiralem Boğazı’ndan başlayarak körfeze ulaştığı noktaya kadar 7 farklı noktadan düzenli numune alınıyor. Elde edilen veriler aylık raporlar halinde analiz ediliyor.
Projeye, nehrin önemli bir bölümünü kapsayan Manisa Büyükşehir Belediyesi de destek veriyor. İzmir ve Manisa’dan gelen verilerin birleşmesiyle hazırlanacak yıllık raporun, kirliliğin kaynaklarını ve yoğunlaştığı bölgeleri net biçimde ortaya koyması hedefleniyor.
“EN BÜYÜK YÜKÜ İZMİR TAŞIYOR”
Gediz Havzası’nın son noktasında yer alan İzmir’in kirlilikten en fazla etkilenen il olduğunu belirten Prof. Dr. Yusuf Kurucu, nehrin geçmişte can verdiği tarım arazilerini artık tehdit ettiğini, aynı zamanda körfezdeki ekosistemi de olumsuz etkilediğini söyledi.
Yaklaşık 400 kilometrelik uzunluğu boyunca birçok koldan beslenen nehir, taşıdığı kirlilik yüküyle hem tarımı hem de deniz yaşamını baskı altına alıyor.
ÜÇ AYLIK VERİLER: DURUM “CİDDİ”
Kasım ayından itibaren yapılan ölçümlerin ilk sonuçları tabloyu net biçimde ortaya koydu. Özellikle aralık ve ocak aylarında tonlarca azot ve fosforun körfeze taşındığı belirlendi. Bu durumun:
Ötrofikasyona (aşırı besin yüklenmesi)
Alg patlamalarına
Balık ölümlerine
Koku sorunlarına
yol açtığı ifade edildi.
Ayrıca sanayi kaynaklı alüminyum, kadmiyum, çinko gibi ağır metallerin de nehre karıştığı tespit edildi. Tarımsal gübreler ve hayvansal atıklar da kirliliği artıran diğer unsurlar arasında yer aldı.
SADECE KÖRFEZ DEĞİL, GIDA GÜVENLİĞİ DE RİSKTE
Uzmanlara göre Gediz Nehri’ndeki kirlilik, tarımsal sulamada kullanılan suyun kalitesini düşürerek uzun vadede toprak verimliliğini tehdit ediyor. Bu durum, doğrudan gıda güvenliği açısından risk oluşturuyor.
AĞIL DERESİ DE TAKİPTE
Gediz’in eski yatağı olan ve iç körfeze ulaşan Ağıl Deresi de kapsamlı izleme programına dahil edildi. Daha önce 2 noktadan yapılan ölçümler 10 noktaya çıkarıldı ve veriler bütünleşik olarak değerlendirilmeye başlandı.
“KAYNAĞI TEMİZ, YOLDA KİRLENİYOR”
Gediz’in Murat Dağı’ndan temiz doğduğunu ancak Uşak ve Manisa üzerinden geçerken ciddi şekilde kirlendiğini belirten Kurucu, sorunun havza genelinde ele alınması gerektiğini vurguladı.
ORTAK MÜCADELE ÇAĞRISI
Uzmanlar, sanayi denetimlerinin artırılması, tarımda gübre kullanımının kontrol altına alınması ve atık yönetiminin iyileştirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Hazırlanacak yıllık raporun, karar vericilere yol göstererek daha güçlü bir mücadele sürecinin önünü açması bekleniyor.