Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) verilerine dayandırılan “21. Yüzyılda İşçi Haklarının Küresel Görünümü” başlıklı rapor, 2016–2025 döneminde sendikal hak ihlallerinin belirgin şekilde arttığını ortaya koydu. Rapora göre, işçilerin sendika kurma ya da sendikaya katılma hakkını kısıtlayan ülke sayısı 2016’da 82 iken, 2025 itibarıyla 113’e yükseldi.
Bu artış, sendikal haklar alanında küresel ölçekte dikkat çekici bir gerilemeye işaret etti. İŞÇİ HAKLARININ SEYRİ YENİDEN TARTIŞILIYOR Sanayi Devrimi’nden bu yana işçi haklarının genişlediği yönündeki yaygın kabul, 21. yüzyılda yaşanan gelişmelerle birlikte yeniden tartışmaya açıldı. Özellikle yapay zekâ teknolojilerinin işgücü piyasasını dönüştürmesi ve mavi yaka işlerin yeniden önem kazanabileceğine yönelik öngörüler, işçi haklarına ilişkin güncel tabloyu daha kritik hale getiriyor. Enstitünün çalışması, yalnızca sendikasızlaştırma değil; toplu pazarlık ve grev hakkı ihlallerinde de artış yaşandığını ortaya koydu.
Bununla birlikte, işçilerin fiziksel şiddete maruz kaldığı ülke sayısında sınırlı da olsa görece olumlu gelişmelerin olduğu ifade edildi.
BASKI YÖNTEMLERİ DÖNÜŞÜYOR
Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise ihlallerin niteliğindeki değişim oldu. Doğrudan fiziksel müdahalelerin yerini, daha çok kurumsal ve hukuki görünümlü mekanizmalar üzerinden uygulanan baskıların aldığı gözlemlendi. Bu durum, sendikal hakların kısıtlanmasında daha sistematik ve görünürde “yasal” yöntemlerin öne çıktığını gösteriyor
BÖLGESEL FARKLAR ÖNE ÇIKIYOR
Verilere göre, Kuzey Avrupa ülkeleri başta olmak üzere erken sanayileşmiş bölgeler, işçi hakları açısından daha yüksek standartlara sahip. Buna karşın Afrika ve Latin Amerika’daki birçok ülkenin bu standartların gerisinde kaldığı görüldü. Çalışmanın sonuç bölümünde, sendikal hak ihlallerinin birçok ülkede yaygınlaştığı ve bu durumun emek-sermaye ilişkilerindeki dönüşümle yakından bağlantılı olduğu vurgulandı.