İzmir Planlama Ajansı (İZPA) koordinasyonunda yürütülen program, Avrupa Birliği’nin IMPETUS Projesi tarafından destekleniyor. Şeffaf bir değerlendirme süreci sonucunda seçilen 17 gönüllü kent denetçisi, Konak, Karşıyaka, Balçova ve Buca’daki beş pilot bölgede saha çalışmalarına başladı. Denetçiler; çevre kirliliği, kentsel hijyen, yeşil alanların korunması ve kültürel miras gibi başlıklarda veri topluyor.
Beş Kamusal Alanda Denetim Başladı18 yaşını doldurmuş, en az 6 aydır İzmir’de yaşayan gönüllülerin seçildiği programda Kültürpark, Kordon, Hasanağa Bahçesi, Bostanlı ve İnciraltı Kent Ormanı ilk çalışma alanları oldu. Denetçiler, yaka ve boyun kameralarıyla gözlem ve tespitleri kayıt altına alırken, veriler özel tutanaklarla Zabıta birimleriyle paylaşılıyor.
Projenin fikir ekibinde bulunan Dr. Pelin Özden, çalışmanın Türkiye için örnek niteliğinde olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:
“Bu proje katılımcılığı ve yurttaş bilimini merkeze alan özgün bir model. Vatandaşlar yerel yönetim hizmetlerini doğrudan denetleyebilecek, karar mekanizmalarına aktif olarak katılabilecek. 2 bin 911 başvuru aldık ve şeffaf bir süreçle seçimleri gerçekleştirdik. Aşağıdan yukarıya kentsel veri üretimi sağlanıyor.”
“Her Şey Belediyeden Beklenmemeli”Programda yer alan gönüllüler de uygulamanın önemine dikkat çekiyor.
Aleyna Polater, bir yurttaş olarak kente katkı sunmanın heyecanını taşıdığını belirterek, “Her sorun belediyenin sorumluluğunda değil, vatandaşın da görevlerini yerine getirmesi gerekiyor. Bu nedenle bu projeye katılarak sorumluluk almayı tercih ettim.” dedi.
Şaban Öngören ise 60 yıllık İzmir tecrübesiyle sahada olmanın kendisi için değerli olduğunu söyledi: “Gördüğüm sorunları aktarmak için böyle bir uygulamayı bekliyordum. Artık sorunları hızlıca ilgili birimlere iletebileceğiz. Bu çalışma mutlaka sürmeli, hatta daha fazla denetçiye ihtiyaç var.”
AB Finale Kalan ProjeKent Denetçileri uygulaması, Avrupa Birliği IMPETUS kapsamında 509 girişim arasından ilk 20’ye girerek finale yükselmişti. Gönüllüler noter huzurunda yapılan kura ve mülakatlarla belirlenmiş, program İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın ev sahipliğinde tanıtılmıştı.
Program; çevre kirliliği, iklim değişikliği ve kentsel hijyen konularında toplumsal farkındalığı artırmayı, aynı zamanda sürdürülebilir kent yönetimi için veri üretimini güçlendirmeyi hedefliyor. Yurttaşların yalnızca gözlemci değil, kentsel karar mekanizmalarının bir parçası olmasını sağlayarak Türkiye’de yeni bir model ortaya koyuyor.
Geniş Katılımlı KoordinasyonÇalışma; İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin çeşitli birimlerinin koordinasyonuyla yürütülüyor. Zabıta Dairesi, Park ve Bahçeler, Çevre Koruma, Sağlık İşleri, Bilgi İşlem, Basın-Yayın, Kent Tarihi ve Turizm birimleri ile Hukuk Müşavirliği ve İzmir Kent Konseyi’nin ilgili birimleri projeye doğrudan katkı sağlıyor. İZPA’nın öncülüğünde yürütülen proje, yerel demokrasiyi güçlendirecek örnek bir uygulama olarak öne çıkıyor.