Son 10 yılda bu kapsamda açılan dava sayısı iki katından fazla artarken, uzmanlar doğru gayrimenkul değerlemesinin aile içi uyuşmazlıkların mahkemeye taşınmasını önleyebileceğini vurguluyor.
Verilere göre, 2014 yılında yaklaşık 25 bin olan ortaklığın giderilmesi davası sayısı, 2021 yılında 54 bini aşarak önemli bir artış gösterdi. Uzmanlara göre bu tablo, özellikle miras kalan konut, arsa ve ticari taşınmazların paylaşımında yaşanan anlaşmazlıkların giderek büyüdüğünü ortaya koyuyor.
Arabuluculukta uzlaşma oranı düştü
Miras ve ortak mülkiyetten kaynaklanan uyuşmazlıkların mahkemeye gitmeden çözülebilmesi amacıyla 2023 yılında zorunlu arabuluculuk uygulaması başlatıldı. Ancak 2024 ve 2025 yıllarında arabuluculuğa başvuran dosya sayısı artmasına rağmen tarafların uzlaşma oranı geriledi. Verilere göre anlaşma oranı yüzde 24 seviyelerinden yüzde 14'e kadar düştü. Bu durum, mirasçıların özellikle taşınmazların değeri konusunda ortak noktada buluşmakta zorlandığını gösteriyor.
Anlaşmazlığın temelinde değer farkı var
Uzmanlar, miras paylaşımındaki en büyük sorunun taşınmazların gerçek piyasa değeri konusunda yaşanan görüş ayrılıkları olduğunu belirtiyor. Bölünmesi mümkün olmayan konut, arsa ve ticari gayrimenkuller çoğu zaman açık artırma yoluyla satılırken, satışların piyasa değerinin altında gerçekleşmesi mirasçıların elde edeceği geliri azaltabiliyor. Satış sırasında oluşan harç ve diğer yasal giderler de mirasçılara kalan payın daha da düşmesine neden oluyor.
"En iyi miras paylaşımı mahkemeye gitmeyendir"
Sektör temsilcilerinden Simla Budakoğlu Sönmezler, güvenilir ve bağımsız bir değer tespitinin miras paylaşımında uzlaşmayı kolaylaştıran en önemli unsur olduğunu belirterek, "En iyi miras paylaşımı, mahkemeye hiç gitmeyendir. Mirasçılar güvenilir bir değer tespiti aldığında anlaşmazlıkların büyük bölümü dava açılmadan çözülebiliyor." ifadelerini kullandı.
Sönmezler, miras paylaşımında en sık yapılan hatalardan birinin eşit paylaşımı "eşit sayıda taşınmaz" olarak değerlendirmek olduğunu söyledi. Taşınmazların konumu, kullanım amacı, kira getirisi ve piyasa değerlerinin farklılık gösterdiğine dikkat çeken uzmanlar, adil paylaşımın ancak profesyonel değerleme ile mümkün olabileceğini ifade ediyor.
Özellikle çok sayıda gayrimenkulün bulunduğu miraslarda tüm taşınmazların birlikte değerlendirilmesi, gerçek piyasa değerlerinin belirlenmesi ve gerektiğinde nakdi denkleştirme yöntemleriyle payların eşitlenmesi gerektiği belirtiliyor. Uzmanlar, doğru değerleme sayesinde hem aile içi anlaşmazlıkların azalacağını hem de uzun süren dava süreçlerinin önüne geçilebileceğini vurguluyor.