Mevcut sistemde gıda zincirinin yeterince denetlenmediğini belirten Özdağ, özellikle pestisit kalıntıları konusunda ciddi bir denetim ve şeffaflık sorunu yaşandığını vurguladı. Bu eksikliğin hem halk sağlığını tehdit ettiğini hem de Türkiye’nin tarımsal üretim ve ihracat alanındaki itibarını zedelediğini ifade eden Özdağ, kalıntı taşıyan ürünlerin iç piyasada tüketiciye ulaşabildiğini, dış pazarda ise sık sık iade sorunlarıyla karşılaşıldığını dile getirdi.
Hazırlanan kanun teklifiyle, pestisit denetimlerinde köklü bir değişiklik hedefleniyor. Buna göre denetimler, ürün hasat edildikten sonra değil, hasat öncesi aşamadan itibaren başlayacak. Üretimden tüketime kadar uzanan tüm süreç izlenebilir hale getirilecek. Tarla ve seralardan başlayarak; hal ve toptancı merkezleri, pazar yerleri, depolama alanları ile market ve perakende satış noktalarına kadar tüm zincirin denetim kapsamına alınması öngörülüyor.
Teklifte, bilimsel veriler doğrultusunda yüksek riskli ve yasaklı pestisitlerin kademeli biçimde tamamen kaldırılması da yer alıyor. Bu sürecin en geç üç yıl içinde tamamlanması planlanırken, üreticilerin uyum sürecinin destekleneceği belirtiliyor.
Şeffaflık ise düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Kanun teklifine göre, pestisit denetim sonuçları, kalıntı oranları ve tespit edilen uygunsuzluklar Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından aylık olarak düzenli biçimde kamuoyuyla paylaşılacak. Böylece tüketicilerin ne tükettiklerini bilme hakkının güvence altına alınması amaçlanıyor.
Doç. Dr. Selçuk Özdağ, teklifin gerekçesinde “zehirsiz sofraların” bir tercih değil, kamusal bir zorunluluk olduğunu vurguluyor. Pestisit sorununun yalnızca tarımsal değil; halk sağlığı, çevre hakkı ve gelecek kuşakların korunmasıyla doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çekiliyor.
Kanun teklifi, çiftçileri zehirsiz, organik ve agroekolojik üretime yönlendirmeyi hedefliyor. Pestisit kullanımını azaltan üreticilere destek, prim ve teknik danışmanlık sağlanması öngörülürken, zehirsiz üretime geçişin kalıcı hale getirilmesi amaçlanıyor.
Düzenlemede ayrıca, kanuna aykırı davrananlar için kademeli ve caydırıcı yaptırımlar yer alıyor. İdari para cezasından ürün imhasına, faaliyet durdurmadan tekrarında ruhsat iptaline kadar uzanan yaptırımların uygulanması planlanıyor.
Özdağ, sağlıklı gıdaya erişimin devletin yurttaşına karşı temel sorumluluklarından biri olduğunu vurgulayarak, toprağı, suyu ve geleceği koruma konusunda kararlı olduklarını ifade etti. Kanun teklifinin, üretimden tüketime kadar gıda güvenliğini sağlayan bütüncül bir kamu politikası oluşturmayı hedeflediği belirtildi.