Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) verilerine göre, 2050 yılında antibiyotik direnci nedeniyle yıllık 10 milyon kişinin hayatını kaybedebileceği öngörülüyor.
Dr. Mamçu, antibiyotikleri bilinçsizce kullanmanın tedavi edilebilir enfeksiyonları dahi ölümcül hale getirdiğini vurgulayarak, özellikle zatürre, sepsis ve ishalli hastalıkların direnç nedeniyle çok daha tehlikeli boyutlara ulaştığını ifade etti. Antibiyotiklerin yalnızca insan sağlığında değil, hayvancılık ve tarımda da yaygın biçimde kullanılmasının dirençli bakterilerin yayılmasını hızlandırdığını söyledi.
Dünya Genelinde Kullanım Artıyor
ESCMID Global 2025 konferansında sunulan bir çalışmaya göre, antibiyotik kullanımındaki artış küresel ölçekte endişe verici seviyelere ulaştı. Buna göre Güneydoğu Asya’da antibiyotik kullanımında yüzde 160, Afrika’da ise yüzde 126 artış gözlemlendi. Dr. Mamçu, bu durumun özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerdeki çocuk ölümlerini orantısız şekilde artırdığını ifade etti.
“Tek Sağlık Yaklaşımı Şart”
Dr. Mamçu, antibiyotik direncinin insan, hayvan ve çevre sağlığını kapsayan bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini belirterek, “Gelişen direnç tüm insanlığı tehdit ediyor. Bu nedenle sorun, ‘tek sağlık’ anlayışıyla çözülmeli” dedi.
Türkiye’de Her 100 Reçeteden 14’ünde Antibiyotik Var
Türkiye’de antibiyotik kullanım oranlarının hâlâ yüksek olduğunu belirten Mamçu, yazılan her 100 reçetenin 14’ünde antibiyotik bulunduğunu hatırlattı. Doktor reçetesi olmadan antibiyotik kullanımının durdurulmasının kritik önem taşıdığını vurguladı. Dirençli mikroorganizmaların özellikle yoğun bakım hastaları ve bağışıklığı zayıf kişiler için ciddi tehdit oluşturduğunu söyledi.
Doğru Antibiyotik Kullanımı İçin 5 Altın Kural
Dr. Mamçu, antibiyotiklerin etkili ve güvenli şekilde kullanılabilmesi için şu kurallara uyulması gerektiğinin altını çizdi:
Antibiyotikler yalnızca doktor reçetesiyle alınmalı.
Doz, kullanım sıklığı ve süre doktorun talimatına uygun olmalı.
Belirtiler geçse bile ilaç erken bırakılmamalı, tedavi tamamlanmalı.
Doz atlama durumlarında doktor önerisine göre hareket edilmeli.
Herhangi bir yan etki görüldüğünde hemen doktora başvurulmalı.
Uzmanlar, antibiyotik direncinin artmaya devam etmesi halinde basit enfeksiyonların bile ölümcül olabileceği konusunda uyarıyor. Bu nedenle toplumsal farkındalığın artırılması ve tedavi süreçlerinde hekim kontrolünün esas alınması büyük önem taşıyor.