Kataraktın en yaygın nedenleri şunlardır:
Yaşlanma: Katarakt genellikle yaşlanmanın bir sonucu olarak ortaya çıkar.
Travma: Göze gelen yaralanmalar sonucunda da katarakt gelişebilir.
Genetik: Genetik yatkınlık, katarakt riskini artırabilir.
Çevresel Faktörler: Uzun süreli ultraviyole ışınlarına maruz kalma, sigara içme ve bazı ilaçlar katarakt riskini artırabilir.
Hastalıklar: Diyabet gibi bazı hastalıklar da katarakt riskini artırabilir.
Kataraktın tam bir tedavisi, bulanıklaşmış merceğin cerrahi olarak çıkarılması ve yerine net bir yapay merceğin, yani intraoküler lensin (IOL), yerleştirilmesini içerir. Katarakt ameliyatı oldukça yaygın ve güvenli bir operasyondur ve genellikle ayaktan yapılabilmektedir. Ameliyat sonrasında görme yeteneği büyük ölçüde iyileşebilir.
Ancak tüm katarakt vakalarının hemen tedavi edilmesi gerekmeyebilir. Erken aşamalarda, katarakt genellikle gözlük veya kontakt lenslerle düzeltilir. Ancak görme yeteneği ciddi şekilde etkilenmişse ve yaşam kalitesini olumsuz etkiliyorsa, ameliyat düşünülebilir.
Eğer siz veya tanıdığınız biri gri veya katarakt belirtileri yaşıyorsa, kesin bir teşhis almak ve en iyi tedavi seçeneklerini görüşmek için bir göz doktoruna danışmak önemlidir.
Göz Merkezi’nden Prof. Dr. Abdullah Özkaya, katarakt ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi. Özkaya açıklamasında ''Göz, yapıları olan kornea ve lensin kırıcılığı, saydamlığı sayesinde net görüş sağlar. Katarakt hastalığı, göz bebeğinin arkasındaki görmeyi sağlayan doğal merceğin saydamlığını kaybederek matlaşması sonucu ortaya çıkmaktadır. İlk dönemde pek fark edilmeyen katarakt, ilerleyen dönemlerde görmeyi bozabilir. Hastalar günlük işlerini yapmakta zorluk da çekebilir. Genel anlamda katarakt belirtileri, gözde kamaşma, bulanık görüş, gözlük numarasının değişmesi, baş ağrısı, ışık hassasiyeti, gazete okumada ya da telefon kullanımında zorlanma, dumanlı görme olarak sayılabilir. Katarakt tedavi edilmezse görme yetisi kaybolabilir. Bu nedenle hastalığın zamanında tedavisi önemlidir.'' ifadelerine yer verdi.
Katarakt tedavi edilebilen bir hastalıktır
Abdullah Özkaya, katarakt cerrahi ile tedavi edilebilen bir sağlık sorunu olduğunu söyledi. Özkaya, ''Cerrahi müdahaleyle hastaya; uzak, hem uzak hem yakın ya da uzak, yakın ve orta yakın mesafenin tedavi edilmesi gibi seçenekler sunulmaktadır. Hastanın yaptığı seçime ve genel sağlık durumuna göre uygun göz içi lenslerden biri kullanılarak ameliyat gerçekleştirilir. Katarakt cerrahisinde son yıllarda önemli yenilikler de söz konusudur. Premium göz içi lenslerle hastalar eskiye oranla daha rahat görebilmektedir. Kataraktta en sık kullanılan bir diğer yöntem de FAKO ameliyatıdır.'' dedi.
FAKO tüm dünyada kullanılan en yaygın yöntemdir
Abdullah Özkaya, ''Halk arasında lazer olarak da bilinen FAKO yöntemi ile sertleşmiş katarakt temizlenerek yerine göz içi mercek yerleştirilmektedir. FAKO yönteminde lazer değil, ultrason gücü kullanılmaktadır. Şu anda bütün dünyada kullanılan en yaygın yöntemdir. Bu işlemin avantajı, çok küçük bir kesi ile gerçekleştirilmesidir. Yaklaşık 3 mm uzunluğunda bir kesiden göz içine girilerek, kalem gibi bir aletle içeriden ultrason gücüyle katarakt parçalanıp, emilmektedir. Daha sonra, kesinin fazla genişletilmemesi için genellikle katlanır bir mercek konulur ve dikişe gerek kalmaz. Uygun hastalarda damlalı anestezi ile yapılmaktadır. Hastaya iğne yapılması bile gerekmez. FAKO yöntemi, eski yöntemlerde olduğu gibi astigmata da yol açmaz. Yöntemin dikişsiz, ağrısız ve damla anestezisi ile yapılması hastaya büyük avantajlar sağlamaktadır. Katarakt ameliyatı sonrası hasta 2-3 gün içerisinde iş ve sosyal yaşamına dönebilmektedir.'' diye konuştu.
Katarakt oluşumunu önlemek mümkün mü?
Yılda bir kez yapılan rutin göz muayenelerini yaptırmak hastalıkların erken teşhisinde ve önlenmesinde önemli olduğunu söyleyen Özkaya, şunları kaydetti:
"İleri yaşta olanlarda, şeker, yüksek tansiyon ve obezite hastalıklarında, aşırı sigara ve alkol tüketenlerde, ailesinde katarakt hikayesi olanlarda, daha önce göz travması nedeniyle operasyon geçirenlerde, aşırı güneş ışığına maruz kalanlarda katarakt riski biraz daha artabilir. Gözleri korumak ve kataraktı geciktirmek için bazı adımlar atılabilir. Güneşten korunmak için iyi bir güneş gözlüğü ya da siperlikli şapka kullanılmalıdır. Sigara içilmemeli ve sağlıklı beslenilmelidir."