İstanbul Eyüpsultan’da aynı yemeği yiyen bir ailede 2 ve 4 yaşındaki iki çocuk yaşamını yitirirken; Denizli’nin Çivril ilçesinde devlet hastanesi personeli ve stajyerlerden oluşan 50’den fazla kişi öğle yemeği sonrası bulantı ve kusma şikâyetiyle acile başvurdu. Kütahya’da bir düğün sonrası 21 davetli, Bursa Osmangazi’de ise bir ortaokulda 6 öğrenci gıda zehirlenmesi şüphesiyle tedavi altına alındı.
“Bir İhmal, Onlarca İnsanı Hasta Edebilir”
Türkiye Aşçılar ve Şefler Federasyonu (TAŞFED) Aşçılık Milli Takımı Kaptanı Şef Volkan Aslan, son dönemde artan gıda zehirlenmesi vakalarının mutfaklarda yapılan küçük ama kritik hatalardan kaynaklandığını söyledi.
Bir yemeği doğru pişirmenin yeterli olmadığını, doğru saklama koşullarının da hayati önem taşıdığını vurgulayan Aslan, “Küçük bir ihmal, çok sayıda insanı hasta edebilir, çocuklarımızın hayatına mal olabilir” dedi.
Aslan, özellikle tavuk, pilav ve süt ürünlerinin toplu yemeklerde yanlış koşullarda saklanmasının ciddi tehlikeler oluşturduğuna dikkat çekti.
“Bacillus cereus” Tehlikesi: Pişmiş Pirinç ve Makarnada Sessiz Risk
Hijyenik olmayan koşullarda hazırlanan ve pişirilen yiyeceklerde bakterilerin hızla çoğaldığını belirten Aslan, özellikle Bacillus cereus bakterisine karşı uyardı.
Doğada toprakta ve bitkilerde bulunan bu bakteri, pirinç, makarna, kremalı tatlılar ve sütlü pudinglerde kolayca üreyebiliyor. Şef Aslan, bu bakterinin en sık zehirlenme sebebinin, “pişmiş pirinç içeren yemeklerin uygun şekilde soğutulmaması ve tekrar ısıtılması” olduğunu ifade etti.
Güvenli Saklama İçin Altın Kurallar
Şef Volkan Aslan, mutfakta gıda zehirlenmelerinin önüne geçmek için şu basit ama etkili kuralları paylaştı:
Yemekleri soğuturken kapağını kapatmayın: İçeride nem birikmesi bakteri oluşumuna neden olur.
Benmari yöntemiyle hızlı soğutma yapın: Sıcak yemekleri kabıyla birlikte soğuk suya oturtun.
Yeniden ısıtılan yemek 70°C’yi geçmeli: Her ürün sadece bir kez ısıtılmalı.
Yemekleri 2 saat içinde buzdolabına koyun: Büyük tencerelerde bekletmeyin, küçük kaplara bölün.
Buzdolabı 4°C, dondurucu –18°C olmalı: 24 saatte tüketilmeyecek yemekleri dondurun.
Çiğ ve pişmiş gıdaları ayrı raflarda tutun: Bulaşma riskini azaltır.
Koku kontrolü yapın: Negatif bir koku varsa, yiyeceği asla ısıtmayın.
Tavuk mutlaka tam pişmeli: “Yarı pişmiş tavuk” diye bir seçenek yok.
Balık tazeliğini göz ve derisinden anlayın: Bulanık göz ve soluk deri, bozulmanın habercisidir.
Eti kuru dinlendirin: Bu yöntem hem lezzeti artırır hem de bozulmayı önler.
Pilav ve pirinç ürünlerine özen gösterin: Isınması zor, çabuk bozulan gıdalardır.
Yumurtaları açıkta bırakmayın: Kabuk bakterileri diğer ürünlere bulaşabilir.
“Gıda Güvenliği Bilinci Hayat Kurtarır”
Şef Aslan, özellikle toplu yemek üreten kurumlarda çalışanların ve ev kadınlarının bu kuralları benimsemesinin önemine dikkat çekerek, “Gıda güvenliği bilinci, sadece hijyen değil, hayat kurtaran bir refleks olmalı” ifadelerini kullandı.