Ülkemizde her 12 kişiden birinde görülen böbrek taşı vakalarında artış yaşandığı araştırmalarda belirtiliyor. Genetik ve çevresel faktörlerin yanı sıra, sağlıksız beslenme alışkanlıkları, yeterince su içmeme, fazla kilo ve hareketsizlik gibi nedenler böbrek taşı oluşumunu artırıyor. Acıbadem Kartal Hastanesi Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Emre Karabay bu konuda “Taşın hareket etmesi veya büyümesi ciddi ağrılara ve idrar yollarında tıkanıklıklara yol açabilir. Çoğunlukla; şiddetli yan ağrısı, idrar esnasında yanma ve ağrı, idrarda kan, bulantı, kusma ve sık idrara çıkma gibi belirtilere neden olur. Böbrek taşı tedavi edilmediğinde; idrar yolu enfeksiyonları, böbrek iltihaplanmaları, böbrek fonksiyonlarında azalma ve hatta böbrek yetmezliğine yol açabilir,” demektedir. Doğru beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri ile böbrek taşı oluşumunun önlenebileceğini belirten Doç. Dr. Karabay, 13 Mart Dünya Böbrek Günü'nde böbrek taşlarına karşı önleyici 8 adımı paylaştı ve önemli uyarılarda bulundu.
Günde 2 litre su tüketin
Böbrek taşlarının önüne geçmek için yeterli miktarda su içilmesi gerekmektedir. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki; günde 2-2,5 litre su tüketmek, vücudu toksinlerden arındırmanın yanı sıra böbrek taşı riskini yüzde 40 oranında azaltmaktadır. Suyu küçük yudumlarla ve gün boyunca eşit dağıtarak için.
Tuz tüketimini azaltın
Yüksek tuz tüketimi, böbrek taşı oluşumunu tetikleyen temel faktörlerden biridir. Günde 2 gramdan fazla tuz tüketimi, böbrek taşı riskini yüzde 30 artırmaktadır. Bu nedenle tuz tüketiminizi sınırlayın, işlenmiş gıdalardan uzak durun ve düşük sodyum içeren ürünleri tercih edin.
Düzenli egzersiz yapın
Düzenli fiziksel aktivite, böbrek taşı riskini düşürür. Vücudun sıvı dengesini koruyarak taşların ve idrarda taş yapıcı maddelerin birikimini engeller. Haftada en az 3-4 kez, 30-60 dakikalık yürüyüş veya bisiklet sürme gibi kardiyo egzersizleri yapmanız önerilir.
Meyve, sebze ve lifli gıdalar tüketin
Mevsim meyveleri, sebzeler ve lif açısından zengin gıdaların tüketilmesine özen gösterin. Bu besinler yüksek su içerikleri nedeniyle sıvı alımını destekler. Ayrıca alkali yapıları idrar pH’ını artırarak taş oluşumunu önleyebilir.
Oksalat içerikli gıdalardan kaçının
Dr. Emre Karabay’a göre; Oksalat yönünden zengin besinlerin (ıspanak, pancar, kuruyemiş gibi) aşırı tüketiminden kaçınılmalıdır. Yüksek oksalat seviyeleri kalsiyum oksalat taşlarının oluşumuna sebep olabilir. Taş geçmişi ya da yüksek oksalat atılımı olan kişilerin bu besinlere dikkat etmeleri önerilmektedir.
Gelişigüzel C vitamini takviyesi almayın
C vitamini, oksalatın ön taşıyıcısı olduğundan, aşırı alımı kalsiyum oksalat taşları riskini artırabilir. Kalsiyum oksalat taşı oluşturmaya yatkın kişiler için yüksek dozda C vitamini takviyelerinden kaçınılması önerilmektedir.
Hayvansal proteini kısıtlayın
Et, tavuk ve balık gibi hayvansal proteinler aşırı miktarlarda tüketilmemelidir. Yüksek protein alımı, taş oluşumunu artıran metabolik değişimlere neden olabilir. Hayvansal protein alımınızı vücut ağırlığınız başına 0,8-1,0 gram ile sınırlandırmanız önerilir.
Kalsiyum alımına dikkat edin
Kalsiyum yetersizliği taş oluşumu riskini artırabilir. Diyetle yeterli kalsiyum almayı ihmal etmeyin, ancak doktor önerisi olmadan kalsiyum takviyelerinden kaçının. (BSHA – Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)