Uzmanlar, bu konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu.
Hem kadınlar hem de erkekler açısından kısırlık sebebi olabilecek etkenler var ve bazen bu sorunlar çiftin her iki tarafına da bağlı olabiliyor. Erkek kısırlığının nedenleri arasında; sperm sayısının azlığı, sperm hareketindeki kısıtlılık ve varikosel gibi problemlere rastlanabiliyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Üroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Abdulmuttalip Şimşek, erkek kısırlığının günümüzdeki yaygınlığı ve nedenleri hakkında bilgi aktardı.
En Yaygın Sebep: Varikosel
Varikosel, erkek kısırlığının en belirgin nedenlerinden biri olarak kabul edilmekte. Varikosel, testis toplardamarlarının genişlemesiyle oluşan bir durumdur. Testis ısısındaki ve kan akışındaki bozulmalar, kirli kanda biriken toksinlerin testis fonksiyonlarını olumsuz etkilediği bir durumu ifade eder ve sperm ile testosteron üretimini azaltabilir. Varikosel ayrıca testiste ağrı veya rahatsızlık hissine neden olabilir, düşük sperm üretimine veya kısırlığa yol açabilir. Bu komplikasyonların tedavisi için cerrahi müdahale önerilir. Mikroskobik varikoselektomi ile bu sorun rahatça giderilebilmektedir. Ancak, her iki cinsiyetten de kaynaklanabilecek infertilite sebebini bulamayan vakalar da bulunmaktadır. Bu durum, çevresel ve bireysel etkenlerin de kısırlık nedeni olabileceğini işaret etmektedir.
Sigara Dumanının Etkileri
Erkek üreme sistemi çeşitli kimyasal ve fiziksel ajanlara karşı oldukça duyarlıdır. Çevresel faktörler arasında radyasyona maruz kalmak, hareketsiz yaşam tarzı, sürekli alınan ilaçlar, yoğun sigara ve alkol tüketimi, kurşun gibi toksinler, testislerde aşırı ısı artışı gibi durumlardan etkilenebilir. Üreme çağındaki erkeklerin %40-50 kadarı sigara içmektedir. Sigara dumanı, karbonmonoksit ve kadmiyum gibi zararlı maddeler içerir ve bu maddelerin erkek üreme sistemi üzerinde olumsuz etkileri bulunmaktadır. Aynı zamanda sigaranın bazı hormon seviyelerini değiştirdiği gösterilmiştir. Sperm gelişimi üzerinde negatif etkisi olduğu bilinmektedir. Varikoselin yol açtığı sperm bozulmalarında sigara kullanımıyla birlikte sperm parametreleri ve gebelik oranında bozulmalar olduğu gözlenmiştir. Sigara tüketimi arttıkça sperm hareketliliği, morfolojisi ve kromozom yapısındaki bozulmalar da artmaktadır.
Alkol Tüketimine Dikkat!
Yoğun alkol tüketimi, erkeklerde fiziksel ve zihinsel sağlığı bozmanın yanı sıra, sertleşme sorunlarına, yumurtalık küçülmesine, jinekomastiye ve cinsel isteksizlik gibi sorunlara neden olabilir. Kısa süreli veya aralıklı alkol alımında bu etkiler daha az gözlenir. Alkol, beynin ve testislerin hormon üretim sürecini bozarak spermin hareketliliğini azaltabilir ve sperm kalitesini düşürebilir. Alkolik bireylerde FSH hormonu üzerine toksik etki yaparak sperm üretimini düşürmektedir. Ayrıca anejekülasyona yol açar, yani boşalma sırasında sperm bulunmaz. Bu da kısırlığı tetikler.
Teknoloji Kullanımının Etkileri
Teknolojik cihazlar hayatımızı kolaylaştırsa da sağlığımız üzerinde ciddi etkiler bırakabiliyor. Bu cihazlar elektromanyetik radyasyon yayan cihazlardır ve ısı etkisiyle zararlıdır. Bilgisayarlar, cep telefonları gibi cihazlar elektromanyetik radyasyon yayarak biyolojik, genetik ve kanserojen etkilere sahiptir. Cep telefonları genellikle testislere yakın bir konumda taşındığı için kısırlık riskini artırır. Yapılan araştırmalar, cep telefonu kullanım süresi ile sperm parametrelerinde bozulma arasında bağ olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, bu cihazların çocuklukta yoğun kullanımının erkek kısırlığında önemli bir etken olduğu düşünülmektedir. Telefon kullanım süresini kısıtlamak ve onları testislerden uzak tutmak gibi önlemler önerilmektedir.
Obezite ve Yetersiz Enerji Alımı
Erkek kısırlığında beslenme alışkanlıkları önemli bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Dengeli beslenme genel sağlık için önemli bir faktördür. Obezite, testosteron seviyelerini düşürerek hormonal dengeyi bozabilir ve üreme sağlığını olumsuz etkiler. Düşük kalorili diyetler besin dengesini bozarak üreme sistemini olumsuz etkileyebilir, dolayısıyla kısırlığa yol açabilir.
Dar Giyimin Etkileri
Kısırlığın çeşitli sebepleri arasında giyim alışkanlıkları da yer alır. Erkek testisleri düşük sıcaklıklarda tutulmalıdır ve sıcaklık yükselmesi sperm üretimini kötü etkiler. Sıcak suyla duş almak, sauna ve dar giyim infertiliteye sebep olabilir. Bu sebepler dışında uyku düzeni, yoğun fiziksel aktivite, hastalıklar, iklim değişiklikleri, kanser tedavileri ve stres de kısırlıkla ilişkilidir. Erkek kısırlığı, hassas bir konudur ve bireysel olarak detaylı incelenmelidir. (BSHA – Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)