Teklifle, yurt dışında yerleşik dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerine ilişkin izin, vergi, temsilcilik, komisyon ve tüketici hakları bakımından kapsamlı bir yasal çerçeve oluşturulması hedefleniyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde Türkiye’de faaliyet göstermek isteyen yabancı dijital konaklama platformlarının Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi alması zorunlu olacak. İzin belgesinin geçerlilik süresi iki yıl olarak belirlenirken, belge başka bir kişi veya kuruluşa devredilemeyecek.
İzin belgesi için 5 milyon lira ücret
Platformların izin belgesi alabilmesi için dijital hizmet vergisi mükellefi olması, Türkiye’de vergi borcunun bulunmaması, tebligata esas bir irtibat adresi ile sorumlu kişi göstermesi ve izin belgesi ücretini yatırması gerekecek.
İzin belgesi için 5 milyon lira ücret öngörülüyor. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. Cumhurbaşkanı ise belge ücretini iki katına kadar artırabilecek veya yarısına kadar indirebilecek.
Platformların ayrıca Türkiye’de bir temsilci bulundurması zorunlu olacak. Temsilcinin gerçek kişi olması durumunda Türk vatandaşı ve Türkiye’de mukim olması şartı aranacak. Tüzel kişi temsilcilerde ise sermaye şirketi olma ve şirketi temsile yetkili kişilerden en az birinin Türk vatandaşı ve Türkiye’de mukim olması gerekecek.
Platform komisyonu yüzde 17 ile sınırlandırılacak
Teklifte, yabancı dijital konaklama platformlarının hizmet sağlayıcılardan alabileceği komisyonlara da sınır getiriliyor.
Buna göre platformların satış bedeli üzerinden alacağı tutar, KDV hariç yüzde 17’yi geçemeyecek.
Platformların hizmet sağlayıcıları kampanyalı satış yapmaya zorlaması, alternatif satış veya reklam kanallarını kısıtlaması da yasaklanacak. Ayrıca nesnel bir gerekçe olmaksızın hizmet sağlayıcıların sıralamasının düşürülmesi, hizmetlerinin kısıtlanması veya askıya alınmasına da izin verilmeyecek.
Hangi hizmetleri doğrudan sunabilecekler?
Yabancı dijital konaklama platformları; Bakanlıktan turizm belgeli konaklama işletmeleri ile izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticaretini ve elektronik ortamda uçak bileti satışlarını doğrudan gerçekleştirebilecek.
Bunun dışında seyahat acentelerinin sunması gereken hizmetler, ilgili mevzuata göre yetkili seyahat acenteleri aracılığıyla verilebilecek. Araç kiralama hizmetleri ise Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş işletmeler üzerinden sunulabilecek.
Platformların izin belgesi kapsamında bulunmayan faaliyetlere yönelmesi veya başka ürünlerin satış ve pazarlamasını yapması da engellenecek.
İhlallere yüksek para cezaları
Kanun teklifinde yükümlülüklere aykırı hareket eden platformlar için yüksek tutarlı idari para cezaları öngörülüyor.
Hizmet verilmediği halde bedel alınması veya sözleşmede hizmet ve bedel bilgileri bulunmamasına rağmen ücret tahsil edilmesi halinde, haksız alınan bedelin 10 katı tutarında idari para cezası uygulanacak.
Hizmet sağlayıcıların sıralama ya da tavsiye sistemlerinde haksız şekilde geriye düşürülmesi veya hizmetlerinin kısıtlanması halinde 500 bin lira idari para cezası verilecek.
Platformların hizmet sağlayıcıları kampanyalı satışa zorlaması veya alternatif satış kanallarını kısıtlaması durumunda da 500 bin lira ceza uygulanacak. Aynı ihlalin tekrarlanması halinde cezalar artırılabilecek, üçüncü ihlalde ise izin belgesi iptal edilebilecek.
Satış bedeli üzerinden yüzde 17'nin üzerinde ücret alınması halinde de haksız alınan bedelin 10 katı tutarında idari para cezası uygulanması öngörülüyor.
Müşteriye taahhüt edilen hizmetin eksik verilmesi veya hiç verilmemesi halinde ise sözleşme başına 50 bin ila 100 bin lira arasında idari para cezası uygulanacak.
İzin belgesi olmayan platformlara erişim engeli
Bakanlıktan izin belgesi almadan Türkiye’de faaliyet gösterdiği belirlenen veya izin belgesi iptal edilen platformların erişiminin engellenmesinin de önü açılacak.
Bakanlığın vereceği erişim engelleme kararı, uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilecek. Kararın 24 saat içinde sulh ceza hakimliğinin onayına sunulması öngörülüyor.
İzin belgesi iptal edilen platformlar ise 6 ay boyunca yeniden izin belgesi başvurusunda bulunamayacak.
Mevcut platformlara 3 aylık süre
Teklifin yürürlüğe girdiği tarihte Türkiye’de elektronik ticaret ortamı üzerinden faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının, 3 ay içerisinde Kültür ve Turizm Bakanlığına izin belgesi başvurusunda bulunması gerekecek.
Düzenlemeyle ayrıca Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı tarafından yabancı dijital konaklama platformlarından on binde 7,5 oranında turizm payı alınması öngörülüyor. Bu payın hesaplanmasında dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınacak.
Teklifin yasalaşması halinde yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetleri; izin belgesi, temsilcilik, komisyon oranları, vergi yükümlülükleri, turizm payı ve tüketici hakları açısından daha sıkı bir denetim ve düzenleme kapsamına alınmış olacak.