Önder’i anlatmak, Türk siyasi tarihinin trajikomedisini anlatmaktır. Meclis kürsüsünü stand-up sahnesine çeviren, diplomasiyle hicvi harmanlayan, bir yandan “barış” derken öte yandan “barış ortamı nerede” diye ironisini eksik etmeyen bir karakterdi.
Cezaevinden TBMM Başkanvekilliğine, Ülkücüyle Sosyalist Aynı Hücrede1980'lerde Maraş olayları sonrası bir genç sosyalist, kendini cezaevinde buldu. Koğuş arkadaşı ise bir ülkücü: Celal Adan. Biri “devrim” der, diğeri “vatan”. Fakat aynı çaydan demlenmişlerdir artık. O gün sokakta birbirine taş atanlar, cezaevinde çay demlerken ortak sigara yakar. Türkiye burası, çatışanlar bir gün protokolde yan yana oturur.
Yıllar sonra, ikisi de TBMM Başkanvekili olur. Demokrasi bazen böyle bir kara mizah gösterisidir: Dün birbirini dövenler, bugün birbirine söz hakkı verir.
İmralı Heyeti, Külliye Ziyareti ve Erdoğan'la Torun MuhabbetiSırrı Süreyya, barış sürecinin “İmralı Heyeti” içindeydi. Heyet, bir gün Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüşmeye çıkar. Erdoğan, sıcak bir açılış yapar:
— “Kaç torun var Sırrı Süreyya Bey?”
Önder’den net cevap:
— “Bir torun var.”
Erdoğan bildiğiniz gibi: “Biraz daha kalabalık aile olmak lazım.”
Önder’den ise tarihe geçecek bir cevap:
— “İyi olurdu ama çocuk yapacak yaşlarda hep cezaevindeydim... Ortam pek müsait değildi.”
Gülmekten ağlayan mı çoktu, ağlarken gülen mi, orası meçhul.
Aynı Anda Yargılanıp Başkanlık Etmek, Kafka’nın Kaleminden Çıkmış GibiBir yandan ağırlaştırılmış müebbetle yargılanan bir adam, öte yandan TBMM Genel Kurulu'na başkanlık ediyor. Sabah mahkeme, öğleden sonra Meclis. Demokrasi mi bu? Yoksa bir Kafka hikâyesi mi?
Bugün o demir parmaklıkların ardında başlayan yolculuk, milletvekilliği, başkanvekilliği ve şimdi ebedi bir vedayla sonlandı. Ve sorular kaldı geride:
Hayat Kapanırken Bile Mizahla Kapatmak, Önder’in VedasıKalbi 19 gün önce durdu. Tıp bilimi, yoğun bakım, çaba... ama bugün çoklu organ yetmezliğiyle aramızdan ayrıldığı duyuruldu. Gidişi bile ironikti; belki de son esprisini kendiyle yaptı.
Sırrı Süreyya Önder, sadece bir siyasetçi değildi. O bir zihin, bir refleks, bir ironiydi. Öyle bir refleks ki, siz daha soruyu soramadan cevabı hem düşündürür hem güldürür şekilde vermişti.
4 Mayıs 2025
Mustafa Temiz