Bre nettiniz siz be ya ?

20 Mayıs 2015, 23:16

Mustafa Temiz

TÜM MAKALELERİ

Drama Köprüsü Demirci için söyle videosu yayınlandı. Proje kapsamında ve hatta Bakan Zeybekçi’nin Demirci ziyaretinde belediyedeki dinleti sunumunda “Drama Köprüsü “ türküsünü dinleyince ve ekipte bulunan her yaş ve meslek grubundan insanları görünce çok sevindim.

Yıllarca ilçede TSM korolarında görev yapmış, Demirci’de bu tür sosyal faaliyetlerin olması için çırpınmış, bu memleketin belli bir yaş grubuna mikrofon tutmayı, şarkı, türkü söylemeyi öğretmiş biri olarak,uzun yıllardır ilçede süren bu tür sosyal aktivitelerin suskunluğunun bittiğini görmekten mutlu olmuştum.

Emek veren, bu işe katkı koyan, böyle bir projeyi düşünüp hayata geçirenlere sadece emekleri adına teşekkür etmeliyiz.

Bu emeği yok saymak saygısızlık olur.

Fakat bu iyi niyetle çıkılan yolda müzik ve tarih bilgisinden uzaklaşılması ve sadece “bu olsun, bu güzel” ifadesinin altına sığınılması yapılan masrafları düşününce “yazık olmuş” demekten başka söze sığmıyor.

Demirci’mizin tarihi yerlerinden, mesire yerlerinden alınmış o muhteşem görüntülerin ardında çalınıp söylenen “Drama Köprüsü” türküsü ile Demirci arasında bir bağ kurmak mümkün değil.

Yüzeysel müzik bilgimle bu türkünün batı Trakya türküsü olduğunu biliyordum.

Demirci’de otorite bildiğim müzik adamı arkadaşlarımla bu konuyu konuştuk, projenin hazırlık aşamasında masaya getirilen teklifleri konuştum tartıştım.

Bildiğim kesin olay şu ki Demirci’nin önemli yerlerinde çekilen görüntülerin üstüne çalınıp söylenecek müziğinde Demirci türküsü olmasıydı.

TRT Repertuarına girmiş, ritme ve armoni motifine uygun yöresel ezgilerin olduğu o aksak türkülerimiz vardı.

Benim bildiğim şu an sayısı değişmediyse 5 tane türkümüz var TRT repertuarında hem de tescilli Demirci türküsü.

Proje kapsamında çalışmalar ciddi ciddi sürdürülürken stüdyoya girildi.

“Drama Köprüsü” türküsü için kayıt yapıldı.

Çekimler yapıldı.

Beklediğim ve arada bir bağ bir bağlantı veya mecazi bir anlatım mı var acaba? Sorusu yapılan çalışmaların ciddiyetinden dolayı hep vardı aklımda.

Sonucu yani videonun yayınlanmasını bekledim, görebilirim, bulabilirim belki bu türkü ile İbrahim Ethem Akıncı veya Demirci ile ilgili bağı diye ama olmadı.

Videonun başlangıcında efe olarak oynayan öğrenci kardeşimiz müziğin başlangıcında yani introsunda boş ritim ile zeybek oyununu sergilemiş, türkünün aranağmesi çalmaya başlasa bu durum zaten sırıtacakmış, montajı yapanların işi bilmesiyle, daha işin başında fiyasko önlenmiş.

Kaynakları araştırdım bu türküdeki Hasan ile bizim buraların Hasanları ile bir bağlantı kuramadım.

Bakın bu adına türkü yakılan Debreli Hasan Kim?

Debreli Hasan, Selanik Vilayeti Kayılar Kazası Debre köyünde doğmuş. Askerde kendisine hakaret eden komutanını vurup dağlara kaçmış ve eşkiyalık yapmış biri. Gayri Müslimlerden almış, Türklerden evlenecek olanlara yardım etmiş.1870-1920 yılları arasında Makedonya dağlarını titretmiş bu eşkiya Hasan, yıllarca kaçak olarak bu köprüden geçerek ailesini ziyarete gelip gitmiş. Padişahın affından sonra Türkiye’ye gelmiş.

İzmir yöresindeki dağlarda kahraman olan Çakırca Ali Efe ile atıştıkları olmuş, bazı kaynaklarda Ali Efe’yi övdüğü, bazı kaynaklarda ise sövdüğü yazılı.

Halk bu zenginden alıp fakiri gözeten eşkiyayı kendine kahraman yapmış ve bu türküyü yakıp dilden dile dolamış ve günümüze kadar bu türkü gelmiş.

Olay bu.Bu Hasan’ın Demirci ile alakası kaynaklarda yok.
Şimdi gelelim Türkünün sözlerine.

Drama köprüsü bre Hasan dardır geçilmez

Soğuktur suları Hasan bir tas içilmez

Anadan geçilir bre Hasan yardan geçilmez

At martini Debreli Hasan dağlar inlesin

Drama mahpusunda bre Hasan dostlar dinlesin

Mezar taşlarını bre Hasan koyun mu sandın?

Adam öldürmeyi bre Hasan oyun mu sandın?

Drama mahpusunu bre Hasan evin mi sandın?

At martini Debreli Hasan dağlar inlesin

Drama mahpusunda bre Hasan dostlar dinlesin.

Türkünün sözleri bunlar Hasan’ın hayatı belli adam eşkiya. Milli mücadele ile veya Demirci’ye has Akıncılar ruhu ile alakası nerde?

Benim şu ana kadar ilişkilendirdiğim tek şey Demirci Kaymakamı İbrahim Ethem Akıncı ile hemşeri sadece.

İkisi de Selanik doğumlu acaba dedim mahalleden bizim Kaymakam İbrahim Ethem’in kankası falan mı o da mümkün değil.

İbrahim Ethem Akıncı 1889 Selanik Doğumlu o doğduğunda bu Hasan Askerde komutanını vurup Makedonya dağlarında eşkiyalık yapıp gayrimüslim tüccarların anasını ağlatıyormuş zaten.

Ezgi olarak bu türkünün Ege yöresi ile alakası yok. Ritimler bizim aksaktır akıcıdır. Demirci Türküleri ritmik ve hareketlidir.

Demirci bir üniversite şehri, müzik adamlarımız var akademisyen bunlara fikri sorulduğunda iş olsun diye sorulmamalıydı, onların dedikleri yapılmalıydı.

Bu kadar insan emek vermiş, gençler tarihe geçmiş, çocuklarına ileride bunu anlatırken onlara bunu izah etme hakkı verilmeliydi.

Yapılan çalışmada görsellik neyse de önemli olan müzik ve türkü ön planda, ileride bu video işi bilen birinin önüne giderse nice olur halimiz.
Demirci olarak bunu tarihçilere müzik araştırmacılarına nasıl anlatacağız ?
İş sorulduğunda doğruyu anlatan,ancak "bu olsun,bu güzel" diyen idareci diye nezaketen susan işin ehli arkadaşlar sizde bu videoda yer alıyorsunuz,üstelik adınız ünvanınızda ekranda yazılmış,siz yarın bu işin tarihten ve müzik literatüründen uzak olduğunu söyleyen biri çıkarsa ne diyeceksiniz ?
Bu projenin finansmanı için yapılan harcamaların heba olduğu bu işin "laf olsun" diye yapıldığı açıklanırsa nasıl hesap vereceksiniz ?
İyiniyetle Demirci için koşup gelen ve sadece bu işe emek verip bu olup bitenden bihaber insanlar bu işte tek sorumlu olmayanlar sizlersiniz.
Amatörce sosyal medyada video paylaşanlar bile görüntü ile müziği ilişkilendiriyorlar.

Televizyonlarda seyyar kamerayla yapılan yemek programlarında bile yemekler pişirilirken, yenilirken yemekleri tanıtılan yörenin türküleri fonda çalıyor bunu da mı göremediniz arkadaş.

Kısaca emeğe saygı anlamında teşekkürler, ancak müzik ve tarih bilgisinden eksik olduğu, işi bilenlere iş olsun diye danışılıp ve sadece “bu olacak” denilip yapıldığı için eleştirilecek bir tanıtım videosu olmuş.