Türkiye'de 2026 yılı itibariyle sosyal güvenlik sisteminde yaklaşık 17,7 milyon emekli ve hak sahibi bulunmaktadır. Bu emeklilerin  kayıtlı ve kayıtdışı toplam çalışan emekli sayısının toplam emekli nüfusunun yaklaşık yarısına (yaklaşık 8 milyona yakın) ulaştığı tahmin edilmektedir. Ağustos 2025 verilerine göre SGK'ya kayıtlı çalışan emekli sayısı 2 milyon 133 binin üzerindedir. Bu rakamlardan anlaşılan yaklaşık 8-10 milyon emekli hiçbir iş yapmadan evde veya devam ettiği sosyal çevrede hayatını idame ettirmektedir. Büyük bir çoğunluk ise hiçbir düzenli faaliyeti olmadan kahvehaneden eve vakit geçirmektedir. İnsanın hayatının kahvehane ile ev arasında sıkışması son derece tatsız bir durumdur. Köylerde ve kırsalda yaşayan emeklilerin büyük bir çoğunluğu özellikle yaz aylarında “part time” tarımsal faaliyetlerle meşkül olduklarını var sayarsak,  kırsal yaşayan emekliler şehirdekilere göre şanslı gözüküyorlar.

Ben bir memur emeklisi olarak, emeklilik hayatıyla ilgili bir mütalaa yapmak istiyorum. Emeklilerin geçim sıkıntısı ekonomik durumları devamlı tartışılıyor ben bu konuya hiç girmeyeceğim.  Memuriyet görevini  40 yıl 8 ay  bir fiil yaptıktan sonra emekli olmuş biri olarak emeklinin zamanını yani günlük hayatını nasıl geçireceği hususuna değinmek istiyorum. Müfettiş olarak çalıştığım için, çalışma dönemimde devamlı surette hareket halindeydim ve yılın yaklaşık 3-5 ayını Ankara dışında teftişlerde geçirdim. Nerede olursam olayım bir oda masa bilgisayar ve telefonu açıp çay isteyebileceğim bir çay ocağı ve diğer hizmetleri yapan memurlar vardı. Bilgisayarımı açıp varsa yazılacak raporları yazıp, resmi gazeteyi okuyup ve  yeni mevzuatları taradıktan sonra birkaç arkadaşla sohbet zaten öğle oluyordu. Öğle yemeğininden geldikten sonra da yarım kalan işleri tamamlayıp, ayrıca bir şeyler okuyup yazıp, 8 saatlik mesaimizi bitirip eve  geliyordum.

Emekli olduğumda gidecek ve günümün 8 saatini geçireceğim bir daire çalışma masam bilgisayar, çay getirecek hizmetli, hayatımın konfor alanlarının hepsini birden kaybetmiştim. Adeta bir boşluğa düştüm ne yapacağımı bilmeden birkaç gün evden çıktım bereket Türkiye Yazarlar Birliği ve benzeri edebiyat çevreleriyle olan diyaloğumdan dolayı oraları birkaç gün  ziyaret ettim. Her zamanda aynı yerlere gidemezsin herkesin işi gücü var. Ayrıca  işin kötü tarafı birçok arkadaşın çalışırken gittiği bir  kahvehane ve okey ekibi vardı. Emekli olduktan sonra bütün zamanlarını orada öldürüp arkadaşları mesai vaktini  bu şekilde geçiriyorlar. Ama benim kahve alışkanlığım da yok, ben ne yapacağım? Nasıl hayatımı düzene sokacağım? Şimdi: amir, memur, öğretmen, polis, bankacı fark etmez bütün  çalışanlar haftanın 5 günün  8x5=40 saatini geçirdikleri ortamı kaybettiler. Emeklilik sonrası çalışmayanlar,  bayanlar müstesna diğerleri benim sorduğum benzer soruları  sormuş olduğunu düşünüyorum.

Her insan ve onun hayatı özeldir. Onun için şöyle yapın zamanınızı şu şekilde değerlendirin şeklinde bir ükelalık yapıp ahkam kesmeyeceğim. Ancak affınıza sığınarak birkaç öneride de bulunmak istiyorum. İlk önce bir durum tespiti yapalım diye düşünüyorum. Varsa kullanılmamış defter veya ajandayı alıp düzenli günlük yazalım. Hem hayatımızı kayıt altına alıp hemde zamanımızı nasıl geçirdiğimizi kimlerle diyalog halinde olduğumuzu görürüz. Bizim 3-4 ziyetemize karşın bir kere arayıp sormayan bize değer vermeyen  fazlalıkları hayatımızdan çıkarabiliriz. Zamanımızı kayıt altına alıp boşa geçtiğini düşündüğümüz periyotta yeni iş ve uğraşılar edinebiliriz. Ailemiz, yakın dostlarımız, akraba ilişkilerini tekrar dizayn edebiliriz. Diyaloğa açığız siz kıymetli okurlarımız tenkit ve önerilerinizi yorum kısmına  yazın onları beraberce değerlendirip sizin görüş ve önerilerinizden bizde   istifade ederiz. 

Dr. İsmail Bozkurt

24.03.2026

San Antonio Texas USA