Ambalajlı Su Endüstrisi. Türkiye’de bugün yıllık 11 milyar litreyi aşan, cirosu milyarlarca lirayla ölçülen devasa bir piyasadan söz ediyoruz. Bireysel ölçekte değerlendirildiğinde, kişi başına düşen yıllık ambalajlı su tüketimi 127 litre gibi oldukça yüksek bir seviyeye ulaşmış durumda. Yani artık hepimiz, yaşamımızı sürdürebilmek için bu pazarın adeta zorunlu birer abonesi hâline gelmiş bulunuyoruz.

Bu pazarın arka planındaki ekonomik dinamikler ise tam bir paradoks barındırıyor. Şişelenmiş su sektöründe satılan ürünün hammaddesi olan su, maliyet tablosunun en önemsiz ve en ucuz kalemidir. Tüketici olarak ödediğimiz bedelin neredeyse tamamı suya değil; petrokimya ürünü olan plastik ambalaja, kapağa, fabrikanın harcadığı enerjiye ve en önemlisi, ağır yükü şehirlerarası yollarda taşıyan tırların tükettiği akaryakıta gidiyor. Bir başka ifadeyle, biz aslında su değil; plastik ve mazot satın alıyoruz.

Akaryakıta ve dövize endeksli plastik hammaddesine gelen her zam, ertesi gün damacana ve PET şişe fiyatlarına doğrudan yansıyor. Tüketicinin su içmekten vazgeçme gibi bir esnekliği bulunmadığı için hazır su şirketleri, maliyet artışlarını tereddüt etmeden ve gecikmeksizin fiyat etiketlerine aktarabiliyor. Talep hiçbir zaman ciddi ölçüde düşmediğinden, bu sektör ekonomik krizlerden en az etkilenen ve en korunaklı alanlardan biri hâline geliyor.

Sonuçta ortaya çıkan yapı; hammadde açısından yerli ve bağımsız görünse de lojistik, enerji ve ambalaj maliyetleri nedeniyle makroekonomik dalgalanmalara doğrudan bağlı, yüksek hacimli ve acımasız bir çarktır. Şehirlerimizdeki yerel yönetimlerin altyapı yetersizliği ise bu devasa endüstrinin en önemli can suyu ve meşruiyet kaynağı olmayı sürdürmektedir.