Toplu yemek tüketiminin arttığı kış döneminde, gıdaların hazırlanma ve saklanma koşullarında yapılan ihlallerin zehirlenme vakalarını tetiklediğini belirten Uzm. Dyt. Ceren Turan, gıda güvenliğinin dört mevsim aynı derecede önemli olduğunun altını çizdi.

“Yaz aylarında sıcaklık bakterilerin çoğalmasını hızlandırıyor ancak kışın risk tamamen bitmiyor. Büyük kazanlarda pişen yemeklerin yavaş soğuması, kapalı alanlarda toplu tüketim ve viral enfeksiyonların artması tehlikeyi büyütüyor” diyen Turan, özellikle norovirüs gibi kışın daha yaygın görülen virüslere dikkat çekti.

Kış Aylarında Gizli Riskleri Artıran Faktörler

• Kapalı ve kalabalık alanlarda toplu yemek tüketimi

• Büyük miktarda pişirilen yiyeceklerin yavaş soğuması

• Oda sıcaklığında bekletilen yemeklerde bakterilerin hızla çoğalması

• Hasta kişilerin yiyeceklere temas etme ihtimali

• Norovirüs gibi kışın yaygın viral etkenler

• Soğuk zincirin elektrik kesintileri veya ulaşım sorunları nedeniyle bozulması

Turan, bakterilerin en hızlı 5–60 °C aralığında çoğaldığını hatırlatarak, bu sıcaklıkta bekleyen gıdaların kısa sürede tehlikeli hâle gelebileceğini söyledi. Riskli yiyecekler arasında sütlü tatlılar, krema içeren ürünler, pilav ve makarna gibi nişastalı gıdalar, et ve tavuk yemekleri, mayonezli yiyecekler ve uzun süre açıkta kalan hazır ürünler bulunuyor.

Hangi Belirtilerde Dikkat?

Gıda zehirlenmelerinin en sık bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı ve ateş ile ortaya çıktığını belirten Turan, bazı durumlarda ciddi komplikasyonların görülebileceği konusunda uyardı.

Yüksek ateş, kanlı ishal, şiddetli kusma, baş dönmesi, idrar azalması gibi durumlarda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyleyen Turan, toksin kaynaklı bazı zehirlenmelerde bulanık görme, çift görme, kas güçsüzlüğü ve nefes darlığı gibi nörolojik belirtilerin ortaya çıkabileceğini belirtti.

Kışın Güvenli Beslenmek İçin 7 Altın Kural

1. Sıcak yiyecekleri sıcak, soğuk yiyecekleri soğuk tutun.

2. Pilav ve benzeri nişastalı gıdaları hızla soğutun, 24–48 saat içinde tüketin.

3. Artıkları en az 75 °C’ye ısıtarak tüketin; tekrar tekrar ısıtıp soğutmayın.

4. Çiğ ve pişmiş ürünleri ayırın; kesme tahtalarını karıştırmayın.

5. Hazırlık öncesi ve sonrası mutlaka ellerinizi yıkayın.

6. Pastörize olmayan süt ve ürünlerinden kaçının.

7. Şüpheli görünen yiyecekleri tadına bakarak test etmeyin; doğrudan atın.

Uzmanlar, gıda güvenliğinin sadece mutfakta değil, üretimden tüketime kadar tüm zincirde titizlik istediğini belirterek toplumun özellikle kış aylarında daha dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.