AYM’nin Mali Denetim Kararları Resmî Gazete’de: 26 Parti Mercek Altında

Anayasa Mahkemesi, 26 siyasi partinin mali hesaplarına ilişkin incelemelerini tamamladı.

AYM’nin Mali Denetim Kararları Resmî Gazete’de: 26 Parti Mercek Altında

Resmî Gazete’de yayımlanan 30 ayrı kararda, eksik belgeler, mali kayıtlardaki tutarsızlıklar ve kayıt dışı gelir-gider işlemlerine ilişkin tespitlere yer verildi. Bazı dosyalar kapsamında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.

Anayasa Mahkemesinin (AYM) siyasi partilerin mali hesaplarına yönelik denetimleri kapsamında verdiği 30 ayrı karar, 15 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Toplam 26 siyasi partiyi kapsayan kararlarda, ağırlıklı olarak 2024 yılı hesapları incelenirken bazı partilerin 2022 ve 2023 yıllarına ait mali kayıtları da değerlendirildi.

Denetimlerde, mali belgelerin eksik sunulması, gelir ve gider kayıtları arasındaki uyumsuzluklar ve hesapların mevzuata uygun biçimde belgelendirilmemesi gibi çeşitli eksiklikler tespit edildi. Mahkeme, bazı dosyalarda bu aykırılıkların mali denetimin sağlıklı yürütülmesini engellediğini belirterek ilgili hesapların kabul edilmemesine hükmetti.

30 karar, 26 siyasi partiyi kapsıyor

Resmî Gazete’de yayımlanan karar sayısının siyasi parti sayısından fazla olmasının nedeni, bazı partilerin farklı yıllara ait hesaplarının ayrı ayrı incelenmesi oldu.

Milliyetçi Cumhuriyet Partisinin 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin mali hesapları ayrı kararlarla ele alındı. Umuda Yürüyüş Partisi ile Küresel Adalet ve Liyakat Partisinin ise 2023 ve 2024 yıllarına ait hesapları ayrı dosyalar kapsamında değerlendirildi.

Böylece AYM’nin yayımladığı 30 karar, toplam 26 siyasi partinin mali denetimini kapsadı.

Eksik belgeler ve mali kayıtlardaki tutarsızlıklar

AYM’nin incelemelerinde, bazı partilerin kesin hesaplarının yetkili organlar tarafından incelenip kabul edildiğini ve birleştirildiğini gösteren onaylı karar örneklerini sunmadığı belirlendi.

Bazı dosyalarda yıl sonu kasa sayım tutanakları, banka mutabakat yazıları ve il teşkilatlarının hesaplarına ilişkin belgelerin eksik olduğu kaydedildi. Ayrıca mali tablolardaki gelir ve gider kayıtları arasında uyumsuzluklar bulunduğu ve denetim için talep edilen bazı belgelerin ibraz edilmediği ifade edildi.

Mahkemenin değerlendirmelerinde, siyasi partilerin genel merkezleri ve il teşkilatlarında kira, elektrik, su, telefon ve kırtasiye gibi olağan faaliyet giderlerinin mali kayıtlarda yer almaması da ele alındı.

Bu tür giderlerin hesaplarda bulunmamasının hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığına dikkat çekilen kararlarda, kayıt dışı gelir ve gider işlemlerine ilişkin tespitlere de yer verildi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu

Anayasa Mahkemesi, hesap verebilir bir kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, talep edilen bilgilerin gerektiği şekilde sunulmaması ve mali hesaplar dışında gelir-gider işlemleri gerçekleştirilmesi gibi durumları denetimi engelleyen aykırılıklar kapsamında değerlendirdi.

Siyasi Partiler Kanunu’nun 111’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca, ilgili dosyalarda tespit edilen hususlar nedeniyle yasal işlem yapılması amacıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.

Bazı dosyalarda ise istenen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde sunulmaması nedeniyle parti sorumluları hakkında işlem yapılması için konunun Ankara Valiliğine bildirilmesi kararlaştırıldı.

Kararlarda yer alan tespitler ve başlatılması istenen yasal işlemler, ilgili dosyalar bakımından değerlendirildi. Suç duyurusu kararı tek başına herhangi bir kişi hakkında kesinleşmiş bir suç veya mahkûmiyet hükmü anlamına gelmiyor.

Mali denetime tabi tutulan 26 siyasi parti

AYM’nin Resmî Gazete’de yayımlanan kararlarında adı geçen siyasi partiler şöyle sıralandı:

  1. Türkiye Yüzüncü Yıl Partisi

  2. Kızılelma Partisi

  3. Milliyetçi Cumhuriyet Partisi

  4. Çağdaş Türkiye Partisi

  5. Umuda Yürüyüş Partisi

  6. Küresel Adalet ve Liyakat Partisi

  7. As Parti

  8. Kürdistan Komünist Partisi

  9. İşçinin Kendi Partisi

  10. Anadolu Cumhuriyet Partisi

  11. Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi

  12. Anahtar Parti

  13. Genç Türkiye Partisi

  14. Hak ve Adalet Partisi

  15. Doğuş Partisi

  16. Bağımsız Cumhuriyet Partisi

  17. Cumhuriyetçi Aydınlık Partisi

  18. Türkiye Emekliler ve Emekçiler Partisi

  19. Türkiye’m Partisi

  20. Cumhuriyet ve İstiklal Partisi

  21. Hak ve Huzur Partisi

  22. Adalet ve Demokrasi Partisi

  23. Türkiye Emekliler Partisi

  24. Sağ Parti

  25. Anadolu Birliği Partisi

  26. Ana Yol Partisi

AYM’nin kararlarıyla birlikte, siyasi partilerin mali hesaplarının mevzuata uygun tutulması, gelir ve giderlerin belgelendirilmesi ve denetim için talep edilen bilgi ve belgelerin eksiksiz sunulması konuları yeniden gündeme geldi.

YORUM EKLE