Teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte elektronik atık miktarının da arttığını belirten Tuğçe Yılmaz Karan, özellikle atık pil ve eski elektronik cihazların bilinçsiz şekilde çöpe atılmasının uzun vadede büyük çevresel sorunlara yol açabileceğini söyledi.

Ağır Metaller Doğayı ve İnsan Sağlığını Tehdit Ediyor

Elektronik atıkların içerisinde kurşun, cıva, kadmiyum, nikel ve lityum gibi tehlikeli ağır metaller bulunduğunu ifade eden Karan, bu maddelerin toprağa ve su kaynaklarına karışarak ekosisteme zarar verdiğini belirtti. Doğada kolayca parçalanmayan bu maddelerin besin zincirine dahil olarak canlılarda toksik etki oluşturduğunu kaydeden Karan, özellikle çocuklar ve hassas bireyler açısından ciddi sağlık riskleri oluşabileceğini dile getirdi.

Kurşunun sinir sistemi üzerinde olumsuz etkiler yarattığını söyleyen Karan, cıvanın böbrekler ve merkezi sinir sistemi üzerinde ciddi hasarlara neden olabileceğini aktardı. Kadmiyumun böbrek hastalıkları ve kanser riskiyle ilişkilendirildiğini belirten Karan, nikelin ise alerjik reaksiyonlara yol açabildiğini ifade etti.

Türkiye’de E-Atık Miktarı Her Yıl Artıyor

Türkiye’de yılda yaklaşık 1 milyon ton elektronik atık oluştuğunu vurgulayan Karan, geri dönüşüm oranlarının ise yüzde 6 ila 7 seviyelerinde kaldığını söyledi. Bu tablonun, elektronik atıkların toplanması ve geri dönüştürülmesine yönelik altyapının güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu ifade etti.

“Atık Piller Çöpe Atılmamalı”

Atık pillerin evsel çöplerle birlikte atılmasının büyük tehlike oluşturduğunu belirten Karan, bu ürünlerin mutlaka lisanslı geri dönüşüm tesislerine ulaştırılması gerektiğini söyledi. Aksi halde ağır metallerin toprağa ve yeraltı sularına karışarak uzun yıllar sürecek çevresel kirliliğe neden olabileceğini kaydetti.

Vatandaşlara da çağrıda bulunan Karan, tek kullanımlık piller yerine şarj edilebilir ürünlerin tercih edilmesinin çevresel yükü azaltacağını ifade etti. Kullanım ömrünü tamamlayan elektronik cihazların ise belediyelerin toplama noktalarına veya lisanslı geri dönüşüm merkezlerine teslim edilmesi gerektiğini söyledi.

Döngüsel Ekonomi ve Yapay Zekâ Destekli Sistemler Öne Çıkıyor

Gelecekte e-atık yönetiminde döngüsel ekonomi modelinin daha fazla önem kazanacağını belirten Karan, üreticilerin ürünlerin geri dönüşüm süreçlerinden de sorumlu tutulduğu sistemlerin yaygınlaşmaya başladığını ifade etti.

Yapay zekâ destekli ayrıştırma teknolojileri ile dijital ürün pasaportu uygulamalarının geri dönüşüm süreçlerini daha verimli hale getireceğini kaydeden Karan, temel hedefin atık oluşumunu azaltmak ve mevcut kaynakların ekonomide daha uzun süre kullanılmasını sağlamak olduğunu vurguladı.