Otomobil, motosiklet gibi diğer ulaşım araçlarına göre daha ucuz olması ve alışıla gelmişşehir trafiğinden kaçarak seyahat edilebilmesi, ulaşılabilirliği ve kullanımkolaylığı nedeniyle elektirikli scooterlar ve benzerleri en çok tercih edilenşehir içi ulaşım araçlarından biri haline geldi.

Ancak bu scooter çılgınlığının popülerliğin artması, scooter kazalarıyla ilişkili travmatikyaralanmaların da artmasına neden oldu.

Bu ulaşımaraçlarını kullanırken diğer trafik kurallarına uymamak, kask ve diğer koruyucuönlemeleri almamak, özensiz ve riskli sürüş gibi hayati tehlike yaratan birçoktravmaya da maruz kalınmasını kaçınılmaz hale getirebilir.

Doç Dr. Metin İlhan Dağsuyu , scooter kullanımının yaygınlaşmasının travmaya bağlı çenekırığı oranını belirgin bir bir biçimde artırdığını açıkladı ve tedavisi ileilgili bilgi paylaştı.

Yüzdeki yaralanmalar sıklıkla kombinasyon halinde meydana gelir. Örneğin aynıyaralanma sonucu göz ve burun ya da ağız ve yanak zarar görebilir.

* Kırık bir altçene, genellikle ağrıya ve şişmeye neden olur, dişlerin birbirleri ile kapanışuyumunu değiştirir ve kişinin ağzını tam olarak açmasını engeller.

* Kandil kırığı gibi alt çenenin ekleme yakın bölümlerinde ortaya çıkan kırıklar hiç belirtivermeyebilir ama çene hareketlerinin normalde sapmasına veya kısıtlanmasınaneden olur.

* Yüzün orta bölümündeki üst çene kırıkları yüzde şişmeye, çift görmeye, uyuşmaya, gözküresinin çökmesine, dişlerin birbirine oturmasında değişikliklere ve ön dişlerdeciddi travmalara neden olabilir.

* Çene ve yüzkırıklarını muayene sırasında tespit edebilirler ama teşhis genellikle röntgen veya bilgisayarlıtomografi çekimi sonucunda konulur.

Travma durumunda öncelikle diş travmaları değerlendirilir. Travmaya bağlı yer değiştirmiş dişler anestezi altında yerine alınır. Bu dişler sağlıklı dişler ile birbirine sabitlenerek sabitlenebilir. Dişler travmaya bağlı yerinden çıkmışsa, mümkünse ıslak bir pamuk, izotonik serum veya süt içerisinde muhafaza edilerek en kısa sürede bir diş hekimine başvurulur. Yerden çıkan dişler erken müdahale ile eskiyerine konulabilir ve kaybedilmeyebilir. Travma geçiren dişlere kanal tedavisi uygulanması gerekebilir.

Kırık çeneparçaları çoğunlukla cerrahi tedavi ile birbiri ile doğru pozisyonda sabitlenir. Bazı durumlarda çene hareketleri kısıtlanarak iyileşme süreci beklenebilir. Kimi vakalarda ilave ortodontik tedaviler veya Ortognatik cerrahi denilen çene düzeltimi cerrahisi gerekebilir. Hangi yöntemin izlenileceğine hekim hastanın teşhis değerlendirmesini yaparak uygun bir tedavi planlanmasıile karar verir.

Büyükşehirlerdeki ulaşım sorunları nedeniyle kolayca erişilebilen ve bize istediğimiz yere hızlı ulaştırma özerkliğini veren bu pratik kişisel araçları giderek daha fazla tercih ediyoruz. Elektrikli scooterlar ve benzerleri tüm dünyada trend halinde en yaygın kullanılan ulaşım araçlarından birine gelmiş durumda. Fakat lütfen bu araçların risklerini bilerek ve güvenliğe özen göstererek hayatımızın önemli bir bölümünde travmaya bağlı sorunlar nedeniyle zor zamanlar geçirmekten sakınalım.

Doç. Dr Dağsuyu, yukarıda sayılan tüm faktörleri dikkate alarak; genel sağlığınız, hayatınız ve ağız ve diş sağlığınız için bu ulaşım araçlarını kullanırken koruma önlemlerini almanın ve trafik kurallarına uymanın önemini vurguladı.