Herkesin hatırlayacağı gibi ülkemiz demokrasi tarihinde 2017 yılında önemli bir gelişme yaşanmıştır. Aziz milletimizin oylarıyla yapılan anayasa değişikliği sonucunda parlamenter sistem terk edilerek bize özgü olan bir başkanlık sistemine geçilmiştir.
****
Anayasa değişikliğinin milletimizin %50+1,41 çoğunluğuna dayalı olarak kesinleşmesi sonrası öngörülen süreden önce yeni sistem uygulanmaya başlamıştır.
****
En az 50 yıldan beri tartışılmakta olan bu sistemin hayata geçirilmesinin gerekçesi, yerleşik demokratik teamüllere uymaktan imtina eden devrin cumhurbaşkanının anayasamızın ruhuna aykırı yönetim anlayışı olmuştur.
****
Sayın Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı olarak ülkeyi tek başına idare etmek maksadıyla başbakanlığı fiilen devre dışı bırakmasıyla yeni sistem, MHP lideri Sayın Bahçeli’nin önerisiyle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi olarak hayat bulmuştur. Sonuç olarak anayasa, dolaysıyla sistem cumhurbaşkanına uygun hale getirilmiştir.
****
Bu suretle özellikle 1980 sonrası ihtilalin başı Evren ve eski başbakan ve Cumhurbaşkanı Özal’ın rüyası gerçeğe dönüşmüş olmuştur. Yeni sistemin Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi olarak adlandırılmasının en büyük nedeni, halen gelişmiş ülke demokrasilerinde yerleşik olan hiçbir sistemde olmayan özellikler taşımasıdır.
****
Bu sistem gerek Meclisi büyük oranda devre dışı bırakacak yetkilerin Cumhurbaşkanına verilmesi, gerekse partili bir Cumhurbaşkanına izin verilerek Meclisin üzerinde güç odağı oluşturulmasıyla benzerlerinden özde çok farklıdır. 2018 yılında yapılan seçimle Cumhurbaşkanlığı etmeye devam eden Erdoğan, kısaca özetlemek gerekirse neredeyse hiçbir güç tarafından pratikte denetlenemeyen yetkilerle Türkiye’yi yönetmeye başlamıştır. Ayrıca ittifak ortağı MHP lideri Devlet Bahçeli’nin her alandaki güçlü desteğiyle bu dönemde Erdoğan istediği her yetkiyi hiçbir engelle karşılaşmadan kullanmaktadır.
****
Geçmişin Meclis çatısı altındaki kısır çekişmelerinin frenlemesinden kurtulan yürütmenin başı, tam bir serbestlik içinde atamalardan başlayarak her türlü hukuki ihtiyacını tek başına karşılamış, yargı hariç diğer iki erkin fonksiyonlarını da bir anlamda tek başına yerine getirmiştir.
****
Ülke olarak hiç de alışık olmadığımız bu durum ne yazık ki millet olarak bize vaat edilen hiçbir neticeyi ekonomik ve sosyal alanda yaratamamıştır.
****
Bu halin ortaya çıkması en ateşli başkanlık sistem taraftarlarında dahi büyük hayal kırıklığı yaratmıştır. Bu sonucun ortaya çıkmasında, insan faktörü çok önemli olmakla birlikte sistemin iyi tasarlanmadığı, uygulamada görülen eksik ve yanlışların düzeltilmesi konusunda Erdoğan’ın isteksizliği ve denge denetim görevini yapmakta olan Sayın Bahçeli’nin etkisiz kalmasından da bahsetmek mümkündür.
*****
Netice olarak halkımızın çoğunluğu tarafından onaylanmış olan sistem;
-Rakamlar büyürken dış ticaret açığımızı azaltamamış, daha çok insanımıza daha çok iş yaratamamış,
—Kişi başına düşen milli gelirimizi arttırmak bir yana daha azalmasını engelleyememiş,
—Milletimizin devletine ve onun kurumlarına güvenini arttıramamış,
—Gelir dağılımındaki adaletsizliği giderme noktasında geleceğe dair ümit verememiş,
—Fakir sayımızı azaltamamıştır.
—Uzun lafın kısası milletimizi mutlu edememiştir.
—Gelinen nokta itibariyle demokrasi standartları açısından eskiyi aratmıştır.
****
Yapılan kamuoyu araştırmaları göstermektedir ki yapılacak yeni bir referandumda mevcut yönetim istemi büyük oranda halkımızdan ret oyu alacak noktaya gelmiştir.
****
Bu kanaatin oluşmasında sistemi sonuna kadar zorlayan bizzat Sayın Cumhurbaşkanıdır. Aynı istikamette mevcut uygulamalarda ısrar edilmesi halinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin ömrünün çok kısa olması mukadderdir.
****
06 Mayıs 2022 Ahmet Orhan
