2022 yılının bu son gününde acısıyla tatlısıyla, iyisiyle kötüsüyle, hüznüyle sevinciyle koca bir yılı geride bırakmamıza saatler kaldı.

Belki birçok şeyi bir daha yaşamamak üzere geride bırakırken birçok şeyi de ama sevinçle ama üzüntüyle yaşamak zorunda kalacağız.

2022 hayatımız boyunca geride bıraktığımız yıllardan farklı özellikler sergileyen bir yıl oldu herkes için.

2022 de çatışmalardan savaşlara, doğumlardan ölümlere, acılardan mutluluklara kadar çelişkileri hayatın gerçekleri olarak yaşadık.

Türk Milleti olarak tüm bunların ötesinde sayıları konuştuk. Hayat pahalılığı ve geçim zorluğu konuşmalarına kulak kesildik.

Kâh dinledik, kâh bağırışlarla yüksek perdeden konuştuk.

En çok kullandığımız kelimeler listesinin başında “zam” vardı.

Onu izleyenler, hayat pahalılığı, geçim zorluğu gibi hep paraya, gelire endeksli kelimelerdi.

Anlaşılan o ki 2023 yılında da bizim için önem taşıyan diğer kavramların yanında aynı kelimelerle cümleler kurmaya devam edeceğiz.

Hayat pahalılığı olayının dışında yönetim sistemi tartışmalarının etkisiyle 2023 yılında yapılacak Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekilliği seçimleri hayatımızı etkileyecek olayların başında yer alacaktır.

Şimdilik geçmiş ve gelecek üzerine söz etmeyi bırakarak bu güne dönelim.

Günümüzü, anı önemli kılan, halkımızın neredeyse tamamını yakından ilgilendiren çalışan ve emeklilerin yeni yıl zammına.

Yüksek enflasyonlu 2022 yılı, hayat pahalılığı olarak iğneden ipliğe tüm mallarla bizi etkisine alırken, doğal olarak ücretlerde artış beklentisi umutlu bir beklentiye neden olmaktadır.

Gerek çalışanların, gerekse emeklilerin maaş artışlarında hükümet tarafından tüketici fiyat endeksi(TÜFE) esas alınmaktadır.

TÜİK tarafından tespit edilen TÜFE, belirlenişinin inandırıcılıktan uzak olması nedeniyle halkımızı hayat pahalılığı karşısında koruyamamaktadır.

Bu nedenle yasal olarak esas alınması söz konusu olmasına rağmen bu değerin üzerinde ücretlerin arttırılma mecburiyeti tüm kesimlerce kabul görmektedir.

Yılın son yazısında sohbetimizi kavramlara boğmak istemiyorum ama dikkatinizi birkaç ekonomik terime daha çekmek zorundayım.

Bildiğiniz gibi devlet vergileri, harç ve her türlü cezai ödemeyi “yeniden değerleme oranı” üzerinden zamma tabi tutmaktadır.

2023 yılı için yeniden değerleme oranı hükümet tarafından %122 olarak açıklanmış ve yukarıda sıraladığım unsurlar için motorlu taşıtlar vergisi hariç uygulanacağı duyurulmuştur.

Gelelim, devletin bir kısım gelirlerindeki artışı belirleyen yeniden değerleme oranı nasıl hesaplanıyor sorusunun cevabına;

Yeniden Değerleme Oranı; yeniden değerleme yapılacak yılın Ekim ayından bir önceki yılın aynı dönemine göre Üretici Fiyatları Genel Endeksinde (ÜFE) meydana gelen ortalama fiyat artış oranını ifade eder.

Devlet gelirlerinin bir bölümünde üretici fiyat endeksini(Yİ-ÜFE) esas alırken, ücretlilerin maaşlarına yapılacak zamda ise tüketici fiyat endeksini(TÜFE) temel almaktadır.

Enflasyon oranlarında yukarı yönlü artışların olduğu dönemlerde çoğu kez ÜFE, TÜFE’den daha fazla değerlere ulaşır.

Türkiye’deki durum da tam olarak budur!

Lafın özü ülkemiz pratiği;

Devlet vatandaşından kepçeyle alırken kaşıkla vermektedir.

Onun için uygulanacak genel kurala göre yapılacak maaş zamları, dar gelirlilerin sorunlarını çözmek noktasında kesinlikle yetersiz kalacaktır.

Bu nedenle memur ve emeklilerin maaş zammı hesaplanmasında da TÜFE yerine Yeniden Değerleme Oranının esas alınması daha adil olacaktır.

Önerimiz doğrultusunda zam verilecek olursa 2022 yılında uygulanmış ücret zamlarını düştüğümüzde %40-50’lik bir değer ortaya çıkacaktır.

Bunun altında yapılacak her maaş artışı, halk deyişiyle yağlı mabada yağ misali dar gelirli vatandaşın cebinden alıp zengine vermek olacaktır.

Bu yılda bu kadar, kalın sağlıcakla.

Tekrar tüm Manisa Son Haber Okuyucuları başta olmak üzere 2023 yılının ülkemize ve tüm insanlığa huzur barış ve mutluluk getirmesi dileklerimle yeni yılınızı kutluyorum.

31 Aralık 2022

Ahmet Orhan