Bebeklerde alerjiler genellikle gıdalar, ev tozu akarları, hayvan tüyleri, polenler, böcek ısırıkları gibi çeşitli tetikleyicilere karşı ortaya çıkabilir. Alerji semptomları genellikle ciltte kızarıklık, kaşıntı, döküntü, gözlerde sulanma, burun akıntısı, hapşırma, öksürük gibi belirtilerle kendini gösterebilir.
Bebeklerde alerji belirtileri ile ilgili dikkate almanız gereken bazı noktalar şunlar olabilir:
Besin Alerjileri: En yaygın alerjilerden biri, bebeklerde sıkça görülen besin alerjileridir. Yeni besinlere geçiş yaparken dikkatli olunmalı ve alerjik reaksiyonları gözlemlemelisiniz. Yaygın besin alerjenleri arasında süt, yumurta, fındık, deniz ürünleri ve buğday bulunur.
Cilt Alerjileri: Bebeklerin ciltleri hassas olabilir ve tahrişlere karşı duyarlılık gösterebilir. Tahriş edici sabunlar, deterjanlar veya alerjen içeren kumaşlar ciltte döküntü, kızarıklık veya kaşıntıya neden olabilir.
Solunum Yolu Alerjileri: Ev tozu akarları, polenler veya hayvan tüyleri gibi alerjenler bebeklerde solunum yolu alerjilerine neden olabilir. Bu durumda bebekte burun tıkanıklığı, hapşırma, öksürük gibi belirtiler görülebilir.
İlaç Alerjileri: Bazı bebekler belirli ilaçlara alerjik reaksiyon gösterebilir. Bu nedenle herhangi bir ilacı kullanmadan önce mutlaka bir sağlık profesyoneline danışmalısınız.
Eğer bebeğinizde alerji belirtileri fark ederseniz, bir çocuk doktoruna başvurmanız önemlidir. Doktor, bebekteki semptomları değerlendirecek ve gerekirse alerji testleri veya incelemeler önererek doğru teşhisi koyacaktır. Alerjenin tespit edilmesi durumunda, alerjeni ortadan kaldırmak veya yönetmek için uygun adımlar atılabilir.
Türkiye Ulusal Alerji ve Klinik İmmünoloji Derneği Üyesi Doç. Dr. Sait Karaman, son yıllarda besin alerjisi olan çocukların sayısında artış yaşandığını belirterek, “Sonbahar ve kış aylarında doğan bebeklerde besin alerji riski ilkbahar ve/veya yaz aylarında doğanlara göre daha yüksek. Sezaryen doğumlar da besin alerjisi riskini artırıyor.'' dedi.
Besin alerjisinin dünya nüfusunun yüzde 2 ila yüzde 10'unu etkilediği tahmin ediliyor. Son yılarda besin alerjisi olan çocukların sayısında hızla artış yaşandığı görüldü. Bu yüzden bilim insanları besin alerjisini önleyecek çalışmalara odaklandı. Ebeveynlerde alerjik hastalık olması çocuklarında besin alerjisi için risk oluştururken, besin alerjisi gelişimine katkıda bulunan çevresel risk faktörleri ile bu risk daha da artıyor.
Doğum şeklinin de besin alerjisi gelişiminde önemli bir risk faktör olduğunu belirten Türkiye Ulusal Alerji ve Klinik İmmünoloji Derneği Üyesi Doç. Dr. Sait Karaman sezaryen doğumların da besin alerjisi riskini artırdığı söyledi.
Benzer şekilde sigara dumanı ve hava kirliliğine maruz kalan gebelerin bebeklerinde besin alerjisi riskinin arttığını ifade eden Sait Karaman: “Alerjisi olan birçok anne, bebeğinde de alerji gelişebileceği endişesiyle gebelik sırasında alerji potansiyeli yüksek olan bazı besinleri tüketmemektedir. Ancak günümüzde gebelik sırasında bu tür besin kısıtlamalarının çocuklarda besin alerjisi gelişimini önlediğine dair bilimsel kanıt yoktur. Aksine, bu tür besin kısıtlamaları anne ve bebeğini olumsuz etkileyen beslenme eksikliklerine yol açabilmektedir. Günümüzde bebeklerinde besin alerjisini önlemek için anne adaylarına önerilen kanıtlanmış bir diyet programı olmasa da gebelik ve emzirme döneminde meyve sebze ve balık tüketiminin bebeklerde alerji gelişimini önlediğine dair bilimsel kanıtlar var” diye konuştu.
“Anne adayları meyve, sebze ve balık içeren sağlıklı ve besleyici bir diyet yapmalı”
Günümüzde besin alerjisini önlemek için gebelikte önerilen çok sayıda takviye edici vitamin, mineral, yağ asitleri ve probiyotiklerin olduğunu dile getiren Karaman, yetersiz miktarda D vitamini alan veya serum D vitamin seviyeleri düşük tespit edilen gebelerde takviye D vitamini gerekli olsa da yüksek doz D vitamini alımının bebeklerde besin alerjisinin gelişimine karşı koruyucu etkisi olmadığını ifade etti.
Karaman, bunun yanında bağırsak florasını değiştirerek etki eden probiyotik, prebiyotik veya simbiyotiklerin takviyesi atopik dermatit gibi bazı alerjik hastalıkların gelişimine karşı koruyucu etkisi olduğunu belirtti. Tüm bunlardan farklı olarak kanıt düzeyi zayıf olsa da gebelik sırasında omega-3 yağ asidi, bakır ve C vitamini takviyesi alan annelerin bebeklerinde besin alerjisinin önlendiğini bildiren çalışmalar olduğunu da söyleyen Karaman, “anne adayları bebeklerinde besin alerjisini önlemek için alerji potansiyeli yüksek olan besinleri diyetlerinden çıkarmalarına gerek yoktur. Bu tür besinler normal diyetlerinin bir parçası değilse, gebelik sırasında bu besinleri tüketmelerine de gerek yoktur. Anne adayları meyve, sebze ve balık içeren sağlıklı ve besleyici bir diyet yapmalıdır” şeklinde konuştu.
