Ancak fiili çalışma ve gerçek bir ücret ilişkisinin bulunmadığı bildirimler, SGK tarafından incelemeye alınarak geçersiz sayılabiliyor.
Aile işletmelerinde eş, çocuk, anne, baba veya kardeşlerin aynı iş yerinde çalışması, sosyal güvenlik açısından farklı kuralları beraberinde getiriyor. Özellikle işverenin kendi eşini iş yerinde sigortalı göstermesi konusunda, bildirilen primlerin emeklilik hesabında geçerli olup olmayacağı çalışmanın gerçekliğine göre değerlendiriliyor.
Dünya Gazetesi yazarı ve Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun’un değerlendirmelerine göre; işveren olan eşinin iş yerinde fiilen çalışan, bunun karşılığında ücret alan ve ücret ödemesi iş yeri kayıtlarına usulüne uygun şekilde yansıtılan eşin sigortalı olması mümkün.
SGK, gerçeğe aykırı bildirimleri inceliyor
Ancak gerçekte çalışma ve ücret ilişkisi bulunmadığı halde yalnızca prim günü kazanmak veya emeklilik şartlarını tamamlamak amacıyla yapılan sigortalı bildirimleri SGK’nın incelemesine takılabiliyor.
Yapılan inceleme sonucunda kişinin iş yerinde fiilen çalışmadığının tespit edilmesi halinde, bildirilen hizmetlerin geçerliliği tartışma konusu olabiliyor. Bu durum özellikle emeklilik başvurusu sırasında geçmiş hizmet kayıtlarının yeniden değerlendirilmesine yol açabiliyor.
Akrabalar için kurallar farklı
Aynı iş yerinde çalışan çocuk, anne, baba ve kardeşler açısından ise eşten farklı sosyal güvenlik kuralları uygulanıyor. Bu kişilerin iş sözleşmesi kapsamında çalıştırılması halinde, kural olarak sigortalı olmaları gerekiyor.
Özellikle çocukların çalıştırılmasında ise medeni hukuk hükümlerinden kaynaklanan özel durumların ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Bazı çalışmalar sigortalılık kapsamında değil
SGK mevzuatında, aynı ev içerisinde yaşayan bazı akrabaların dışarıdan başka bir kişinin katılımı olmadan yaptıkları işler ile bazı ev hizmetleri, askerlik sürecindeki belirli çalışmalar, bazı öğrencilerin uygulamalı eğitimleri ve özel çalışma biçimleri sigortalılık kapsamında değerlendirilmeyebiliyor.
Bu nedenle yalnızca SGK’ya bildirim yapılmış olması, söz konusu çalışmanın otomatik olarak geçerli sayılacağı anlamına gelmiyor. Sigortalılığın yasal şartları taşıması ve bildirilen çalışmanın gerçeğe dayanması gerekiyor.
Emekliliğe yakın olanlar kayıtlarını kontrol etmeli
Uzmanlar, özellikle emekliliğine kısa süre kalan vatandaşların geçmiş hizmet kayıtlarını önceden kontrol etmelerinin önemine dikkat çekiyor.
Fiili çalışmaya dayanmayan veya mevzuata uygun olmayan sigortalılık bildirimlerinin ilerleyen süreçte sorun oluşturabileceği belirtilirken, vatandaşların emeklilik hesabındaki hizmet sürelerini ve prim kayıtlarını zamanında kontrol etmeleri önem taşıyor.
HABER MERKEZİ
