Yaklaşık iki yıldır "Terörsüz Türkiye" başlığı altında yürütülen süreç, artık yalnızca siyasi açıklamalarla değil, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" ile hukuki bir zemine taşınmış bulunmaktadır.

Sürecin ilk günlerinde kamuoyuna verilen temel mesaj açıktı: Silahlar bırakılacak, terör sona erecek ve Türkiye, kırk yılı aşan kanlı bir dönemden kurtulacaktı.

Bugün gelinen noktada ise tartışma alanı genişlemiştir. Silah bırakmanın ötesinde, örgüt mensuplarının hukuki statüsü, infaz rejimi, siyasal hakları ve toplumsal hayata yeniden katılımlarını düzenlemeyi amaçlayan teklifler kamuoyunun gündemine gelmektedir. Bu durum, sürecin yalnızca bir güvenlik politikası değil, aynı zamanda kapsamlı bir siyasal dönüşüm projesi olarak şekillendiğini göstermektedir.

Bu tabloyu daha anlamlı hâle getiren açıklama ise PKK'nın kurucusu Abdullah Öcalan'dan geldi. Kamuoyuna yansıyan mesajında kullandığı, "Bin kilometrelik yol bir adımla başlar." sözü, üzerinde dikkatle durulması gereken bir ifadedir.

Bu cümle, yalnızca sürecin başlangıcına yapılan sembolik bir vurgu değildir. Aynı zamanda, önümüzdeki dönemde yeni adımların geleceğine dair güçlü bir işaret olarak da okunabilir. Çünkü bin kilometrelik bir yol, tek bir düzenlemeyle tamamlanmaz; her biri bir öncekini tamamlayan aşamalardan oluşur.

Nitekim bugüne kadar yaşanan gelişmeler de bu değerlendirmeyi destekler niteliktedir. Önce silah bırakma çağrıları yapıldı. Ardından örgütün kendisini feshettiği açıklandı. Sonrasında infaz düzenlemeleri, toplumsal bütünleşme ve yeni hukuki çerçeveler tartışılmaya başlandı. Şimdi ise siyasal haklar ve demokratik katılım başlıkları kamuoyunda daha fazla konuşulur hâle gelmektedir.

Daha önce bu sütunlarda da ifade ettiğim gibi, devletin temel hedefinin silahlı mücadeleyi tamamen ortadan kaldırarak taleplerin demokratik siyaset zemininde dile getirilmesini sağlamak olduğu anlaşılmaktadır. Eğer süreç bu istikamette ilerliyorsa, Türkiye yeni bir dönemin eşiğinde bulunuyor demektir.

Ancak tam da bu noktada cevap bekleyen önemli sorular bulunmaktadır.

Silahların susması elbette herkesin ortak arzusudur. Fakat silahlı yöntemlerle yıllarca dile getirilen taleplerin bundan sonra siyaset yoluyla savunulacak olması, hangi anayasal ve hukuki sınırlar içinde gerçekleşecektir? Demokratik siyaset alanı genişletilirken devletin üniter yapısı, anayasanın temel ilkeleri ve milletin ortak değerleri nasıl korunacaktır?

Bir başka ifadeyle, yöntem değişirken hedeflerde de bir değişiklik olacak mıdır; yoksa yalnızca mücadelenin araçları mı farklılaşacaktır?

İşte bugün Türkiye'nin tartışması gereken esas mesele budur.

Öte yandan sürecin bugüne kadarki seyri, bütün adımların aynı anda açıklanmadığını; belirli bir takvim içerisinde ve kademeli biçimde kamuoyunun önüne getirildiğini göstermektedir. Bu nedenle "bin kilometrelik yol" benzetmesi, yalnızca edebî bir ifade değil, aynı zamanda izlenen yöntemin de özeti gibi görünmektedir.

Elbette kırk yılı aşkın bir çatışma döneminin ardından kalıcı barışın sağlanmasını istemeyecek hiçbir vicdan sahibi insan düşünülemez. Ancak kalıcı toplumsal barışın yalnızca silahların susmasıyla değil, adalet duygusunun toplumun bütün kesimlerinde güçlenmesiyle mümkün olacağı da unutulmamalıdır.

Bu süreç başarıya ulaşacaksa; devletin güvenliğini, milletin birlik ve bütünlüğünü, şehit ailelerinin ve gazilerimizin hassasiyetlerini, hukukun üstünlüğünü ve demokratik siyasetin meşruiyetini aynı potada buluşturabilmelidir.

Çünkü bin kilometrelik yolun ilk adımı atılmış olabilir.

Fakat o yolun sonunda Türkiye'yi nasıl bir demokratik düzenin beklediği, atılacak diğer adımların yönü ve toplumsal mutabakatın gücü tarafından belirlenecektir.

Asıl mesele, bin kilometrelik yolun kaç adım süreceği değildir.

Asıl mesele, o yolun sonunda varılacak adresin Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesini, demokratik hukuk devletini ve milletimizin ortak geleceğini güçlendiren bir adres olup olmayacağıdır.

05 Ağustos 2026

Ahmet Orhan